گاه‌نگاری جوان‌ترین جنبش لرزه‌ای گسل فیروزکوه با استفاده از روش کربن14

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران آزمایشگاه علوم‌زمین مونت‌پلیه، دانشگاه مونت‌پلیه، مونت‌پلیه، فرانسه

2 آزمایشگاه علوم‌زمین مونت‌پلیه، دانشگاه مونت‌پلیه، مونت‌پلیه، فرانسه

3 دپارتمان علوم‌زمین، دانشگاه اکسفورد، اکسفورد، انگلستان

4 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

5 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

6 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2010.55665
چکیده

گسل فیروزکوه در بیشتر بخش خود در لبه جنوبی دره فیروزکوه در باختر البرز مرکزی قرار دارد. گسل فیروزکوه با درازای 70 کیلومتر و راستای جنوب باختری-  شمال خاوری و سازوکار کار چپ‌گرد- کششی از جمله ساختارهای  گسله و مهم در ناحیه البرز مرکزی است. از این گسل در گذشته به عنوان گسل فشاری با شیب به سوی جنوب یاد شده است. پژوهش‌های پارینه لرزه‌شناسی و سن سنجی رادیوکربن در راستای گسل راستالغز – چپ‌گرد فیروزکوه نشانگر رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ در البرز مرکزی در طی هولوسن است. در این نوشتار داده‌های به دست آمده از یکی از دو ترانشه حفر شده با درازای 40 متر، پهنای 2 متر و ژرفای 4 متر واقع در خاور فیروزکوه ارائه می‌شود. در محلی که اثرات به جای مانده از آخرین زمین‌لرزه رخداده بر اثر جنبش گسل فیروزکوه در دومین ترانشه (F2) یافت شده است. رخداد آخرین زمین‌لرزه با اثرات به جای مانده از گسل‌خوردگی جوان بر روی نهشته‌های سطحی که خود به طور چینه‌ای پوشاننده آبرفت‌های دارای قطعاتی از استخوان‌های انسانی است، قابل رهگیری است. سن به‌دست آمده برای این قطعات استخوانی که در ژرفای70-60 سانتی‌متری ترانشه یافت شده است بر اساس روش کربن 14 برابر28  ± 1159سال (پیش از 1950 میلادی، BP) برآورد می‌شود. با توجه به نرخ لغزش برآورد شده در هر رخداد لرزه‌ای که از بررسی نگاشت (لوگ) پارینه لرزه‌شناسی دیواره خاوری ترانشه (F1) به دست آمده است، بزرگای برآورد شده برای هر لرزه کهن نزدیک به 7 است.