راهبردهای توسعه و حفاظت از کریدورهای طبیعی با تأکید بر پایداری محیط و زیست‌پذیری شهری (مطالعه موردی: شهر رویان، مازندران)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22126/ges.2025.11872.2846
چکیده

شهر رویان در استان مازندران، با موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد و منابع طبیعی غنی مانند رودخانه‌های محلی و پوشش گیاهی بومی، پتانسیل بالایی برای بهره‌برداری از کریدورهای طبیعی در راستای ارتقای زیست‌پذیری شهری و پایداری محیطی دارد. بااین‌حال، توسعه بی‌رویه شهری، توزیع نامناسب فضاهای سبز و فقدان مدیریت یکپارچه، اکوسیستم این شهر را تهدید می‌کند. این پژوهش باهدف تدوین راهبردهای استراتژیک برای توسعه و حفاظت از کریدورهای طبیعی شهر رویان، بر اصول پایداری محیطی و زیست‌پذیری شهری تمرکز دارد. با استفاده از روش تحقیق کاربردی و رویکرد توصیفی - تحلیلی، داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی جمع‌آوری و با نرم‌افزار MICMAC تحلیل شدند تا روابط متقابل میان 29 شاخص کلیدی شناسایی شود. اولویت‌بندی راهبردها با روش مجموع وزنی ساده (SAW) در نرم‌افزار MATLAB انجام گرفت. نتایج نشان داد که راهبردهایی مانند «تدوین طرح‌های پاسخگویی سریع به مخاطرات طبیعی» و «ایجاد تورهای آموزشی و تفریحی با راهنماهای محلی» بالاترین اولویت را دارند. این راهبردها ضمن تقویت تاب‌آوری محیطی و هویت محلی، کیفیت زندگی و تعاملات اجتماعی را بهبود می‌بخشند. یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌گذاری یکپارچه، بهره‌گیری از فناوری‌های داده‌محور و جلب مشارکت اجتماعی تأکید دارند. این مطالعه الگویی بومی‌سازی‌شده برای شهرهای کوچک ارائه می‌دهد که می‌تواند به‌عنوان مرجعی برای مدیریت پایدار کریدورهای طبیعی در مناطق مشابه به کار رود.