ارائه الگوی مفهومی شایستگی های مربیان ورزشی: رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه صنعتی بیرجند

doi
10.22089/smrj.2026.18243.4172
چکیده

مربیان ورزشی به‌عنوان عاملان کلیدی در فرآیند تربیت‌بدنی، نقشی چندبعدی در رشد فنی، شناختی، روانی و اجتماعی ورزشکاران ایفا می‌کنند. پیچیدگی این نقش، نیازمند برخورداری از مجموعه‌ای از شایستگی‌های متنوع و درهم‌تنیده است که ایفای مؤثر نقش مربی را در شرایط پویای ورزش امروز ممکن می‌سازد. ازاین‌رو، شناسایی و تبیین جامع این شایستگی‌ها، برای ارتقای سطح آموزشی و حرفه‌ای مربیان، ضرورتی انکارناپذیر تلقی می‌شود. پژوهش حاضر باهدف تدوین الگویی مفهومی از شایستگی‌های مربیان ورزشی و با بهره‌گیری از رویکرد کیفی فراترکیب انجام‌شده است. در این راستا، مطالعات مرتبط در پایگاه‌های علمی معتبر بازیابی و پس از ارزیابی کیفیت، با روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج این تحلیل نشان داد که شایستگی‌های مربیان را می‌توان در هفت مؤلفه‌ی اصلی طبقه‌بندی کرد: دانش حرفه‌ای، مهارت‌های حرفه‌ای، مهارت‌های مدیریتی و رهبری، دانش و مهارت‌های بین فردی، دانش و مهارت‌های درون فردی، نگرش حرفه‌ای و مهارت‌های انگیزشی. این مؤلفه‌ها در قالب الگویی مفهومی، به شکلی نظام‌مند تبیین شده‌اند. مدل پیشنهادی می‌تواند مبنایی معتبر برای طراحی برنامه‌های آموزشی مربیان، ارزیابی عملکرد حرفه‌ای آنان و تدوین سیاست‌های اثربخش در حوزه تربیت‌بدنی و توسعه منابع انسانی ورزشی فراهم آورد.