فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی ساختار مفهومی پژوهش‎های مرتبط با محیط‎زیست در پایگاه استنادی پایش علم‎وفناوری جهان اسلام (ISC) و شناسایی زیر حوزه‎ها و ابعاد مهم مفهوم محیط‎زیست است. با تحلیل کمی مطالعات مرتبط با این حوزه، ساختار علمی محیط‎زیست از سال 1377 تا 1402 بررسی شد، خوشه‎های اصلی پژوهشی، ابعاد مفهومی و موضوعات کلیدی هر خوشه شناسایی گردید. با بهره‎گیری از فنون علم‎سنجی و تحلیل هم رخدادی واژگان، تعداد 1985 مدرک از پایگاه (ISC) استخراج گردید تا روند پژوهش‎های مرتبط با محیط‎زیست در بازه زمانی فوق شناسایی شود. تحلیل خوشه‎ای و نمودار راهبردی برای ترسیم ساختار مفهومی پژوهش‎ها و شناسایی زیرحوزه‎ها و روابط بین آن‎ها در این حوزه به کار گرفته شد. ساختار مفهومی این حوزه از هفت خوشه به شرح زیر تشکیل شده است: حقوق و اخلاق محیط زیستی (1)، اکوسیستم نوآوری محیط زیستی (2)، اقتصاد و محیط‎زیست ایران (3)، آلودگی و پایداری شهری (4)، رفتار و آگاهی محیط زیستی (5)، ایمنی و بهداشت محیط‎زیست (6)، آموزش توسعه پایدار (7). علاوه بر این، با تحلیل محتوای مقالات منتشرشده در طول 26 سال، موضوعات نوظهور در حوزه محیط‎زیست شناسایی شدند. خوشه‎ها، ابعاد و موضوعات کلیدی این حوزه را بازتاب می‎دهند. یافته‎ها، راهنمایی برای پژوهشگران و سیاست‎گذاران است تا با درک ساختار مفهومی محیط‎زیست، منابع را به سمت موضوعات استراتژیک، تأثیرگذار و نیازمند توسعه هدایت کنند. همچنین، می‎تواند در تدوین برنامه‎های راهبردی و شناسایی شکاف‎های پژوهشی کمک کند و مسیر پژوهش‎های آتی را روشن سازد.