تحلیل اثرات زیست‎محیطی پذیرش محصولات کشاورزی ارگانیک در شهرستان تبریز

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشکده برنامه‎ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانش‎آموخته رشته جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشکده برنامه‎ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22126/ges.2024.11365.2798
چکیده

انسان، امروزه وارد عصری شده است که در آن شیوه تولید محصولات و تأثیر آن بر کره زمین و سلامتی انسان، از اهمیت بالایی برخوردار است. آسیب‎های محیط زیستی، علاوه بر آنکه موجب کاهش فعالیت‎های زراعی و غیرزراعی می‎شود، سلامتی انسان را نیز به خطر خواهد انداخت. باتوجه‎به اهمیت حفظ محیط‎زیست و سلامت انسان، پژوهش حاضر باهدف تحلیل اثرات زیست‎محیطی پذیرش محصولات کشاورزی ارگانیک از دیدگاه تولیدکنندگان و مصرف‎کنندگان این محصولات در شهرستان تبریز انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را تولیدکنندگان و مصرف‎کنندگان این محصولات در سطح شهرستان تشکیل می‎دهد. جامعه تولیدکنندگان در سطح شهرستان 28 نفر می‎باشدکه به صورت تمام‎شماری مطالعه شدند. در جامعه مصرف‎کنندگان، حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید، ولی برای دستیابی به نتایج بهتر 391 پرسش‎نامه تکمیل شد. جهت تحلیل داده‎ها از مدل‎سازی معادلات ساختاری در نرم افزار SMART PLS و آزمون‎های T تک نمونه‎ای و فریدمن بهره گرفته شد. نتایج ارزیابی اولیه مدل اندازه‎گیری، گویای مناسب بودن مدل است. نتایج مدل ساختاری بیانگر وجود رابطه ساختاری معنی‎دار میان بهبود ساختاری و حاصلخیری خاک، کاهش آلودگی و هدر رفت آب، بهبود و کاهش آلودگی هوا، تقویت تنوع زراعی و زیستی، کنترل و جایگزینی کود و سموم شیمیایی با کودهای آلی و بیولوژیک و دانش زیست محیطی وجود دارد. بر اساس نتایج، کشاورزی ارگانیک با روش‎های مانند استفاده از بقایای گیاهان به عنوان کود سبز، حفظ خاک، کاهش آلودگی و ...موجب افزایش حاصلخیزی خاک و عدم فرسایش آن شده و با تولید محصولات کشاورزی با کمیت و کیفیت بالا، آسیب‎رسانی به محیط زیست کاهش می‎یابد.