فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفاظت از تنوع زیستی و مدیریت پایدار زیستگاه‌ها از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی در مناطق خشک و نیمه‌خشک به شمار می‌روند. این پژوهش باهدف شناسایی و اولویت‌بندی لکه‌های داغ تنوع زیستی استان یزد، زیستگاه چهارگونه باارزش حفاظتی شامل کل و بز (Capra aegagrus)، قوچ و میش (Ovis orientalis)، جبیر (Gazella bennettii) و پلنگ (Panthera pardus) را با استفاده از مدل کیفیت زیستگاه اینوست (InVEST) ارزیابی کرد. به کمک تحلیل‌های آماری فضایی مانند گتیس-ارد جی و موران محلی، لکه‌های داغ زیستگاهی شناسایی و با نمودار مشخصه عملکرد ارزیابی شدند. همچنین، برای تحلیل پایداری لکه‌های زیستگاهی از سنجه‌های سیمای سرزمین و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده شد. نتایج نشان داد که زیستگاه‌های مطلوب گونه‌ها در مناطق دور از نواحی مسکونی و کشاورزی متمرکز بوده و مساحت لکه‌های با اهمیت حفاظتی بالا برای گونه‌ها به ترتیب شامل 18/11182 کیلومترمربع برای کل و بز، 29/8929 کیلومترمربع برای جبیر، 12/12708 کیلومترمربع برای قوچ و میش و 68/6595 کیلومترمربع برای پلنگ است. شاخص‌های سیمای سرزمین از جمله پیوستگی، فشردگی و چین‌خوردگی تأثیر قابل‌توجهی بر ارزش حفاظتی لکه‌ها داشتند. همچنین تحلیل مؤلفه‌های اصلی نشان داد که سه مؤلفه اول، ۹۴ درصد واریانس داده‌ها را تبیین می‌کنند. یافته‌ها بر اهمیت کاهش فشارهای انسانی و حفاظت از لکه‌های زیستگاهی با ویژگی‌های مطلوب بوم‌شناختی تأکید دارند.