فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفادة بی‎رویه از منابع طبیعی سبب تشدید هدررفت خاک و تولید رسوب شده است. آگاهی از پهنه‎های مهم و مستعد انتقال رسوب از ملزومات طراحی راهبردی مؤثر در مدیریت پایدار منابع طبیعی است. یکی از مفاهیم مهم در این زمینه، بررسی اتصال رسوب است که انتقال رسوب از یک بخش به بخش دیگر و امکان بالقوه جابه‎جایی برای ذرات رسوب را مورد بررسی قرار می‎‎دهد. انتخاب عامل وزنی یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در محاسبه اتصال رسوب است و متناسب با شرایط هر منطقه، ویژگی‌های سطح خاک و داده‌های موجود، انتخاب می‌شود. هدف از این پژوهش ارزیابی عامل فرسایش‌پذیری خاک به‌عنوان عامل وزنی در محاسبة شاخص اتصال رسوب و بررسی پراکنش مکانی اتصال رسوب می‌باشد. در این پژوهش با استفاده از نقشه لایه‎های شیب، جهت جریان و جریان تجمعی و لایه رقومی عامل پوشش گیاهی تهیه شد. نرخ فرسایش‌پذیری خاک بر اساس نمونه‌برداری و اندازه‌گیری خصوصیات خاک محاسبه و نقشه مورد نظر تهیه گردید. نتایج نشان داد کاربری جنگل بیشترین میزان مواد آلی (5/5 کیلوگرم در مترمکعب) و کمترین نرخ فرسایش‌پذیری را به خود اختصاص داده است و در کاربری مرتع بیشترین میزان فرسایش‌پذیری وجود دارد و مواد آلی کاربری مذکور 8/3 کیلوگرم در مترمکعب بوده که نسبت به سایر کاربری‎ها در کمترین میزان است. میانگین فرسایش‌پذیری در کاربری جنگل و مرتع به ترتیب با میزان 014/0 و 260/0 به‎ترتیب کمترین و بیشترین نرخ را به خود اختصاص داده است. همچنین بر اساس اجرای مدل، اتصال رسوب در محدوده‌ی 9/1- و 3/5 قرار دارند. معادلۀ رگرسیون خطی محاسبه و ضریب تبیین (۷۴/. = R) برآورد شد. نتایج اثبات می‌نماید که پراکنش مکانی شاخص اتصال رسوب با فرسایش‌پذیری منطبق می‌باشد. بدین‌ترتیب آگاهی از میزان فرسایش‎پذیری خاک و نحوۀ پراکنش مکانی روند انتقال رسوب تولیدی، نقش مهمی در مدیریت پایدار حوضه دارد.