تحلیل رابطه فضایی شهر هوشمند و زیستپذیری شهرها (موردمطالعه: محلات اصفهان)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیا و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22126/ges.2025.11462.2807چکیده
امروزه باتوجهبه افزایش انفجاری جمعیت شهرها در سراسر دنیا، برنامهریزان شهری به دنبال ارائه راهکارهایی جدید برای غلبه بر این مشکلات هستند. یکی از راهکارها برای فایق آمدن بر این مشکلات در خصوص برنامهریزی شهری، مبحث شهر هوشمند است که در سالهای اخیر موردتوجه قرار گرفته است. در قرن اخیر پیشرفتهای سریع در فناوری اطلاعات و ارتباطات یعنی شهرهای هوشمند، کیفیت زندگی در ابعاد محیطی و اجتماعی - اقتصادی یعنی زیستپذیری شهرها را در سطح جهانی کاهش داده است. بنابراین، هدف تحقیق حاضر تحلیل رابطه فضایی شاخصهای شهر هوشمند و زیستپذیری شهرها در محلات شهر اصفهان است. دادهها و اطلاعات موردنیاز به دو روش کتابخانهای و پیمایشی جمعآوری گردید و بعد از تحلیل در نرمافزار EXCEL وارد نرمافزار GIS شد و با استفاده از رگرسیون چندمتغیره در قالب مدل GWR مورد تحلیل فضایی قرار گرفت. نمونه آماری تحقیق 337 نفر از شهروندان شهر اصفهان بودهاند. نتایج تحقیق نشان داد؛ وضعیت شاخصهای شهر هوشمند در شرایط نامطلوبی قرار داشته و محلات حاشیهای شهر در وضعیت ضعیفتری قرار دارند. همچنین شاخصهای زیستپذیری در شهر اصفهان از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند؛ بهطوریکه اکثر محلات دارای میانگین امتیازی پایینتر از 3 هستند. همچنین نتایج تحلیل فضایی مدل GWR نشان داد که بر اساس آماره R2 رابطه متغیر مستقل (هوشمندسازی شهر) با متغیر وابسته (زیستپذیری شهری) در 2 شاخص اقتصادی، اجتماعی به ترتیب 76% و 67% است و شاخصهای هوشمندسازی میتوانند تأثیرگذاری بالایی بر زیستپذیری محلات شهر اصفهان مخصوصاً در مناطق شرقی، جنوبی و جنوب غربی شهر داشته باشند. همچنین آماره R2 نشان داد که تأثیرگذاری شاخصهای شهر هوشمند بر ابعاد کالبدی و زیستمحیطی متغیر زیستپذیری محلات شهر اصفهان در وضعیت تقریباً متوسط 50% قرار دارد.