فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه با صنعتی‌شدن شهرها و افزایش آلودگی هوا، نیاز به کاهش این آلودگی و بهبود شرایط محیطی به یکی از اولویت‌های اساسی شهرسازی تبدیل شده است. در این راستا، نقش درختان در کاهش غلظت دی‌اکسیدکربن، افزایش رطوبت نسبی و بهبود مناظر شهری اهمیت ویژه‌ای دارد. این مطالعه باهدف بررسی تأثیر الگوهای مختلف کاشت درختان (همیشه‌سبز و برگ‌ریز) بر رطوبت نسبی، غلظت دی‌اکسیدکربن و دمای تابشی محیط انجام شده است. منطقه تحقیق، محدوده اطراف دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در استان آذربایجان شرقی، انتخاب و با استفاده از نرم‌افزار ENVI-met در 10 اکتبر 2020 با دقت 2 متر در 2 متر (در پیکسلهای 2*2) مدل‌سازی شد. داده‌های شبیه‌سازی‌شده شامل متغیرهای اقلیمی مانند دما، رطوبت نسبی و غلظت CO2 با اطلاعات میدانی مقایسه و صحت‌سنجی شدند. نتایج نشان داد که الگوی کاشت بدون فاصله بین تاج درختان تأثیر قابل‌توجهی بر کاهش غلظت دی‌اکسیدکربن، افزایش رطوبت نسبی و کاهش دمای تابشی دارد. همچنین، درختان برگ‌ریز نظیر چنار و زبان گنجشک در بهبود کیفیت محیطی و کاهش آلودگی هوا عملکرد بهتری نسبت به درختان همیشه‌سبز از خود نشان دادند. درختان پهن‌برگ با قطر و سطح برگ بزرگ‌تر، به دلیل جذب بیشتر نور خورشید و افزایش فرایندهای تبخیر و تعرق، تأثیر بیشتری بر بهبود شرایط خرداقلیمی داشتند. این تحقیق نشان می‌دهد که کاشت درختان با الگوی بدون فاصله و استفاده از گونه‌های برگ‌ریز پهن‌برگ، به ویژه در مناطقی با اقلیم مشابه تبریز، می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش آلودگی هوا، بهبود رطوبت نسبی و ارتقای آسایش حرارتی باشد. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به طراحان شهری و برنامه‌ریزان در طراحی فضاهای سبز پایدار و کاهش اثرات منفی شهرنشینی کمک کند.