فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله در پی بررسی تکوین مناسبات سرمایه‌داری پس از انقلاب در ایران با میانجی‌گری اصول نظم سیاسی نئولیبرال است. برای نیل به نتایج مدنظر، تولید فضای شهری تهران، در سه دهۀ 1370، 1380 و 1390 شمسی محل مطالعه قرار گرفته است. به‌لحاظ نظری، از نظریۀ دولت و تولید فضای لوفور و نیز ایدۀ نظم سیاسی گرتسل بهره برده شده است و روش‌شناسی پس‌روندی- پیش‌روندی لوفور، جهت بررسی تبارشناسانۀ این مسأله الگوی نگرش تاریخی بوده است. هرکدام از این دهه‌ها به‌شکلی خاصی، در پروژۀ سرمایه‌دارانه‌سازی فضای شهری و درنتیجه فضای زیستۀ کلانشهر تهران عمل کرده‌اند. تلاش شده است، قواعد حاکم بر این فضای برنامه‌ریزی و تولید فضا به‌دست آید. در دهۀ 70 روندهای سیاست‌گذاری، به همان شیوۀ حکمرانی شهری طرح جامع شهر تهران در سال 1348 بازمی‌گردد و روند سیطرۀ ارزش مبادله بر ارزش مصرف بیش از پیش می‌شود. وجه تمایز این دهه، ورود نگرش بازار آزادگرایانه به سیاستگذاری شهری است. در دهۀ 80، تسهیل گردش و تثبیت سرمایه با گسترش بزرگراه‌ها و بلندمرتبه‌سازی تبدیل به دغدغۀ اصلی شده است. تمام این تحولات منجر به شکل‌گیری سبک‌های زندگی جدید، گران‌سازی زندگی در تهران و درنتیجه ضرورت تبلیغ الگوهای زندگی جدید از طریق پیامبران مصرف، یعنی سلبریتی‌ها می‌شود. دهۀ 90 شمسی، عرصۀ زندگی و برجسته‌شدن سلبریتی‌محوری در تهران است. از این‌نظر شهر تهران نه‌تنها تبدیل به کلانشهر الگوی ایرانی- اسلامی نشده است، بلکه تجلی‌بخش الهیات سرمایه‌داری مبتنی‌بر اصول نظم سیاسی نئولیبرالی شده است. بازار همزمان نظامی اخلاقی است که الهیاتی دارد و درشکل متأخر آن حول مدیریت و مصرف مفصل‌بندی می‌شود.