اثر متیل‌جاسمونات و تنش شوری بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه نعناع فلفلی (Mentha piperita L.)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

2 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، ایران،

3 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2017.107594.1848
چکیده

جاسمونات‌ها ترکیب‌های مهم علامت‌دهنده در پاسخ‌های گیاهان به تنش‌های زیستی و غیرزیستی ازجمله نمو هستند. از طریق ارزیابی رشد، محتوای یونی و فنلی، کمّیت و کیفیت اسانس، نقش متیل‌جاسمونات (MeJA) در مقابله با تنش شوری القاء شده با NaCl در گیاه Mentha piperita L. بررسی گردید. برای این منظور، گیاهان 24 ساعت بعد از کاربرد برگی صفر، 60 و 120 میکرومولار MeJA، تحت غلظت‌های شوری 1.86 (شاهد)، 5، 7.5 و 10 دسی‌زیمنس بر متر به مدت 2 هفته قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تنش شوری وزن تر و خشک بخش‌های هوایی و غلظت‌های K+، Ca2+، Mg2+، نسبت K+/Na+ و ترکیب‌های فنلی را کاهش داد، در حالی‌که محتوای Na+ به‌طور معنی‌داری طی تنش شوری افزایش یافت. گرچه بازده اسانس با افزایش غلظت شوری افزایش یافت اما در غلظت شوری 10 دسی‌زیمنس بر متر کاهش یافت. اما کاربرد برون‌زای MeJA، محتوای K+، Ca2+، Mg2+، نسبت K+/Na+ و ترکیب‌های فنلی را افزایش داد، در حالی‌که میزان Na+ را در گیاهان تحت تنش شوری کاهش داد. به‌علاوه اینکه پیش‌تیمار با 60 میکرومولار MeJA، رشد و بازده اسانس را بهبود داد. بیشترین محتوای منتون و منتول در شوری 7.5 دسی‌زیمنس بر متر و غلظت 60 و 120 میکرومولار MeJA بدست آورده شد. به‌طور خلاصه، نتایج بدست آمده نشان داد که کاربرد MeJA می‌تواند تا حدی اثرات مضر تنش شوری را در M. piperita کاهش دهد.