اثرات تغییر کاربری جنگل برخصوصیات فیزیکوشیمیایی، ذخیره کربن آلی و تنفس خاک در منطقه کلاردشت

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه تهران

2 دانشیار، دانشگاه تهران

3 دانشیار، دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشجوی دکتری، دانشگاه تهران و بورسیه پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای

5 استاد،‌پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای

6 دانشیار، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijswr.2012.24971
چکیده

خاکها نقش مهمی در چرخه کربن داشته و تغییر کاربری جنگل بر ذخیره کربن آلی و انتشار دی اکسید کربن به اتمسفر اثر می‌گذارد. هدف از این مطالعه، بررسی اثرات تبدیل جنگل پهن‌برگ به سوزنی‌برگ و تغییر جنگل پهن‌برگ به مرتع، در دو سایت انتخابی 1 و 2 در بخش جنوبی منطقه کلاردشت (با ویژگی‌های متفاوت) بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی، ذخیره کربن آلی و تنفس خاک می‌باشد. براساس نتایج، واکنش و هدایت الکتریکی خاک تحت تأثیر تغییر کاربری نبوده، لکن وزن مخصوص ظاهری خاک با بازکاشت گونه سوزنی‌برگ، کاهش، و با جنگل‌زدایی، افزایش نشان می‌دهد. نسبت میزان کربن آلی خاک در جنگل سوزنی‌برگ به پهن‌برگ در سایت‌های 1 و 2 به ترتیب 6/17 و 5/49 درصد افزایش نشان می‌دهد؛ در صورتی که تغییر جنگل پهن‌برگ به مرتع سبب کاهش 5/14و 7/4 درصد کربن آلی، در سایت‌های 1 و 2 شده است. بیشترین مقدار تنفس خاک در تمامی کاربری‌ها، در ماه‌های مرداد تا مهر برآورد شده و رابطه مثبت و معنی‌داری با متوسط درجه حرارت ماهیانه هوا داشته است. در مجموع، جنگل سوزنی‌برگ بیشترین کارایی را در ذخیره کربن آلی داشته و می‌تواند در کاهش انتشار دی اکسید کربن از خاک استفاده شود.