فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سدهای زیرزمینی به‎عنوان یکی از سازه‌های کنترل و ذخیره‌کننده جریان در مسیر آبراهه‌های فصلی می‎تواند از روش‎های مهم حل مشکلات مرتبط با آب باشد. در پژوهش حاضر با استفاده از مدل تلفیقی QSPM-SWOT بررسی موقعیت‎های بالقوه مطلوب برای توسعه سدهای زیرزمینی در شهرستان خرم‌آباد انجام ‌شد. ابتدا، به‌منظور مهیا نمودن اطلاعات موردنیاز، اقدام به بازید از منطقه موردمطالعه و تهیه پرسش‌نامه باهدف تهیه نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها در ایجاد سدهای زیرزمینی انجام شد. این پرسش‌نامه توسط 25 کارشناس مدیریت منابع آب و مردم محلی در منطقه موردمطالعه تکمیل شد. سپس، با بهره‌گیری از الگوی تجزیه‌وتحلیل SWOT و ماتریس QSPM، راهبرد جامع و روش حل مسئله مساعدی به‌منظور مکان‌یابی سدهای زیرزمینی انتخاب شد. نتایج نشان داد که از بین عوامل داخلی، آسیب‌پذیری و آلودگی کمتر به‌وسیله عوامل انسانی و محیطی (ارزش نهایی ۴۵۸/۰) و استحصال آب باکیفیت بالا (ارزش نهایی ۳۷۲/۰) و از بین عوامل خارجی، ترمیم، تثبیت و افزایش پوشش گیاهی(ارزش نهایی ۳۰۴/۰) و آسیب به سفره‌های آب زیرزمینی در صورت احداث بدون انجام مطالعات کافی (ارزش نهایی ۲۷۶/۰)، در انتخاب راهبردها بیشترین اثربخشی را داشته‌اند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، استفاده از راهبرد تدافعی برای مدیریت منابع آب زیرزمینی که با پوشش نقاط ضعف، چیره‌شدن بر تهدیدها، بهره‌گیری از نقاط قوت و فرصت‎ها‌، مکان‌یابی سدهای زیرزمینی به شکل مناسبی انجام می‎شود، از اولویت بیشتری نسبت به سایر راهبردها (رقابتی - تهاجمی، تنوع و بازنگری) در منطقه موردمطالعه برخوردار است. علاوه بر این، راه‌حل‌هایی در امتداد تدابیر عرضه و سپس به‌منظور اولویت‌بندی مکانی سدهای زیرزمینی با استفاده از ماتریس کمی QSPM ارائه شد. در نهایت، راهکار افزایش سطح جریان آب‌های منطقه‌ای با انتخاب مدیران تحصیل‌کرده در زمینه آب سدهای زیرزمینی قبل و بعد از ساخت با امتیاز نهایی ۰۷۴/۶ در اولویت نخست قرار گرفت.