فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده: یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر اختلاف عملکرد در ژنوتیپ‌های سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor L. Moench) چگونگی دریافت و جذب تشعشع فعال فتوسنتزی تحت تأثیر میزان و چگونگی توزیع نیتروژن مصرفی می‌باشد. به‌منظور ارزیابی تشعشع فعال فتوسنتزی تجمعی (CPAR) و کارایی مصرف نور(RUE) در شرایط تقسیط و عدم تقسیط کود نیتروژن، طرح آماری به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار بر روی 15 ژنوتیپ سورگوم علوفه‌ای (لاین‌های امید‌بخش) به اجرا درآمد. در طول آزمایش، صفات شاخص سطح برگ، عملکرد ماده خشک و میزان تشعشع فعال فتوسنتزی جذب شده طی پنج مرحله نمونه‌برداری اندازه‌گیری و محاسبه شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر ژنوتیپ بر عملکرد ماده خشک گیاه و کارایی مصرف نور معنی‌دار (p≤0.05) بود و حداکثر و حداقل آن به‌ترتیب 17/20 و 56/13 تن در هکتار برای ماده خشک و 18/4 و 06/3 گرم بر مگاژول برای کارایی مصرف نور به‌ترتیب به ژنوتیپ‌های kfs17 و kfs10 اختصاص داشت. شیوه توزیع نیتروژن و اثر متقابل نیتروژن و ژنوتیپ بر شاخص سطح برگ معنی‌دار (p≤0.05) بود و توزیع دوباره نیتروژن موجب افزایش شاخص سطح برگ به‌میزان نه درصد و همچنین PAR تجمعی به میزان دو درصد شد. نتایج این بررسی حاکی است که اختلاف در عملکرد ماده خشک ژنوتیپ-های سورگوم علوفه‌ای ناشی از اختلاف درهر دو جزء مؤثر در تولید ماده خشک یعنی کارایی مصرف نور و PAR تجمعی بود.