فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پهنه ‎بندی مناطق تحت حفاظت با کاهش تعارض میان حفاظت و استفاده های مردمی، بر پایداری این مناطق می افزاید. در اجرای مدل اندوختگاه‎ زیست کره، به عنوان اهرم کلیدی ترویج توسعه پایدار، پهنه گذار مورد بی ‎توجهی قرار گرفته است، هدف این پژوهش، پهنه ‎بندی دهستان دنا بر اساس تحلیل فضایی تغییرات انسجام ساختاری سیمای سرزمین و مردم ‎نگاری ارزش های مکان از دیدگاه جوامع محلی است. به همین منظور، انطباق با زیستگاه، انطباق با ارزش حفاظتی، فاصله از پهنه استفاده مردمی و تغییرات انسجام ساختاری سیمای سرزمین، نقشه سازی، طبقه ‎بندی و روی هم ‎گذاری شده ‎است. با مقایسه واحدهای به‌دست‌آمده با مدل حرفی منطقی، تخصیص پهنه ها صورت‌گرفته است. بر اساس یافته ها، طی حدود سی‌سال، تغییرات فضایی انسجام ساختاری سیمای سرزمین قابل‌توجه بوده است. در ارتفاع های بالاتر، ساختار سیمای سرزمین، نسبتاً بدون تغییر باقی‌مانده است، اما در ارتفاع های پایین و میانی، روند تخریبی داشته است. بیشترین کاهش انسجام ساختاری در اطراف سکونتگاه ‎ها، رودخانه ها و بزرگراه رخ‌داده است. مناطق با ارزش حفاظتی، به پهنه هسته تخصیص‌داده‌شده است. در پهنه سپر، حفظ ارتباط میان لکه ه‎ای اصیل بزرگ درون‌هسته و لکه های پیرامون موردنظر است. استفاده های مردمی، خارج از هسته حفاظتی و تا جای ممکن خارج از پهنه سپر در نظر گرفته شده است. مناطق وسیعی از دهستان دنا به‌عنوان پهنه استفاده های مردمی شناسایی شده که انطباق‎ بالایی با پهنه گذار دارد. در این پهنه، آموزش و توانمندسازی جوامع محلی باتکیه‌بر معیشت‎ های جایگزین و سپردن بخشی از نظارت بر حفاظت به آن‎ها لازم است. بر اساس مقایسه دو پهنه ‎بندی قدیمی و پیشنهادی، رویکرد جدید در کنار تخصیص مناطقی وسیع تر به حفاظت، با تخصیص پهنه استفاده های مردمی، بستر ایجاد یک منطقه حفاظت شده مردمی بومی است.