بررسی کمّی و کیفی اسیدهای چرب در بذر دو گونه گیاهی شورپسند Salicornia herbacea L. و Suaeda fruticosa (L.) Forssk. به‌عنوان منبع روغن خوراکی

نویسندگان

1 دانشجوی علوم مرتع دانشجوی دکترای منابع طبیعی، گروه علوم مرتع، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایراندانشگاه علوم تحقیقات تهران

2 استادیار، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه بیرجند، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2017.105370.1711
چکیده

تقریباً در تمام مناطق جهان به‌ویژه در مناطق خشک، موضوع شوری خاک در اثر عوامل طبیعی و انسانی در حال تبدیل شدن به یک مشکل عمده است. رشد سریع جمعیت، کمبود آب و افزایش شوری اراضی، عامل تهدیدکننده‌ای برای منابع غذایی محسوب می‌شود. استفاده از گیاهان مقاوم به شوری و خشکی یکی از راه‌کار‌های مهم مدیریتی در تولید مواد غذایی می‌باشد، گیاهان شورپسند (هالوفیت‌ها) ازجمله این گیاهان هستند و قابلیت کاربرد در تولید بذر، روغن و تولید گیاهان دارویی و علوفه را دارند. این پژوهش برای بررسی ویژگی‌های کمّی و کیفی روغن، ازجمله شناسایی اسید‌های چرب اشباع و غیراشباع در دو گیاه شورپسند Suaeda fruticosa (L.) Forssk. و Salicornia herbacea L. انجام شد. بدین‌منظور بذرهای مورد مطالعه از ایستگاه تحقیقات گرمسار و کال‌شور جمع‌آوری شدند. در این تحقیق برای نمونه‌گیری از جامعه مورد مطالعه از روش تصادفی با استفاده از پلات‌گذاری تکرار‌دار استفاده شد. اندازه‌گیری بازده روغن با استفاده از روش سوکسوله و با استفاده از حلال انجام شد. پس از تهیه متیل‌استر روغن با دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) مورد تجزیه قرار گرفت. سپس اطلاعات بدست آمده با استفاده از نرم‌افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و براساس داده‌های بدست آمده میانگین‌ها با استفاده از آزمون LSD در سطح 5% مقایسه شدند. میانگین بازده روغن در گیاه Suaeda fruticosa برابر 30.76% و در گیاه Salicornia herbacea برابر با 13.88% شد. در هر دو نمونه گیاهی اسید چرب اشباع غالب پالمتیک اسید و اسید چرب غیراشباع غالب لینولئیک اسید بود. نتایج بیانگر آن است که گیاه Suaeda fruticosa با توجه به بازده بالای روغن و همچنین مقدار و ترکیب اسیدهای چرب غیر اشباع قابل رقابت با دیگر دانه‌های روغنی بوده و قابلیت این را دارد که به‌عنوان منبع جدید روغن خوراکی مورد استفاده قرار گیرد.