فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نخاله‎های ساختمانی نوع خاصی از زباله‎های جامد ناشی از انواع فعالیت‎های ساخت‌وساز، حفاری زمین و فعالیت‎های مرتبط با تخریب و نوسازی زیرساخت‎ها است که در حال حاضر به‌عنوان یک بحران جهانی در حال ظهور قلمداد می‎شود. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی روند تغییرات سطح زیرپوشش نخاله‎های ساختمانی برای حدود دو دهه اخیر (2022-2002) در پیرامون شهر یزد با استفاده از تصاویر ماهواره‎ای (لندست) و گوگل ارث انجام شده است. برای این منظور، تصاویر ماهواره‎ای برای 6 بازه زمانی 4 ساله شامل سال‎های 2002، 2006، 2010، 2014، 2018 و 2022 مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در همه محدوده‎های بیابانی چهار سوی شهر از قبیل جاده یزد-مهریز، جاده یزد-تفت، محدوده گود محمودی، محدوده روستای شحنه، محدوده کویر یزد، محدوده خلدبرین، محدوده پارک کوهستان و محدوده ترمینال یزد نخاله‎ها ریخته شده است. اگر چه در یک دهه اخیر محدوده‎هایی چون خلدبرین، شحنه، گود محمودی و محدوده پارک کوهستان به عنوان مکان‎های مجاز نقشی تعیین‎کننده در کنترل افزایش سطح زیر پوشش این گونه از پسماندهای ساختمانی داشته است، اما بر اساس نتایج حاصله، سطح زیر پوشش نخاله‎ها در 20 سال اخیر در همه محدوده‎های ذکر شده بین 4 تا 7 برابر افزایش پیدا کرده که گسترده‎ترین آنها سایت محدوده روستای شحنه است که از حدود 400 هزار متر مربع در سال 2002 به بیش از 1.2 کیلومتر مربع در سال 2022 رسیده است. دفع غیر اصولی این پسماندها چشم‎انداز زشتی را به حاشیه شهر بخشیده و ریسک مخاطراتی چون سیل، گردوغبار، افزایش آلودگی هوا، افزایش آلودگی آب‎ها، آلودگی و تخریب خاک و موارد دیگری از این دست را افزایش داده و نیازمند روش مدیریت جدید از جمله بازیافت، استفاده در زیرساخت‎ها و... است. شناخت محدوده‎های دفع نخاله‎ها، سطح زیرپوشش و روند تغییرات محیطی متاثر از آنها از اقدامات بنیادین مدیریت آنها است.