اثرگذاری کاوشهای لغوی در آراء فقهی شیخ انصاری
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
چکیده
از مهمترین دانشهای ادبی که تأثیر بسزایی در استخراج و استنباط حکم شرعی از متون دینی؛ یعنی قرآن و روایات را داراست، علم لغت و مهارت در این ساحت است. یکی از عوامل اختلاف در فتاوی میان فقیهان تعیین محدوده و مرزهای یک نهاد فقهی است؛ زیرا در موارد بسیاری خود شارع حدود و ثغور یک موضوع فقهی را تبیین ننموده؛ و فقیه باید با پانهادن در ساحت علم واژهشناسی به مثابة یک خبره و خریط در عرصه پیدانمودن معنای صحیح، آن نهاد را با رجوع صحیح به معاجم لغوی زبان عربی، مورد کنکاش و بررسی دقیق قرار داده و بتواند با یک کار استنباطی در ساحت فقه اللغة پس از گزارش دهی از معاجم، مرزهای این موضوع را به درستی و وضوح در اختیار مکلّفان خود قرار دهد. از منظر روششناسی یکی از بایستههای مورد تأکید در روش استنباطی شیخ انصاری پرداختن به این حیطه و لزوم پرداختن در موارد بسیاری از مسائل فقهی به عرصة موضوع شناسی است. نگارنده بر آن است تا اثبات نماید، یکی از ویژگیهای روش استنباط فقهی شیخ انصاری که او را به صورت کامل از دیگر فقهای پیشین و همعصر خود جداسازی و ممتاز مینماید، مهارت و چیرگی او در عرصه گزارشدهی از معاجم لغوی و جمعبندی نهایی از موضوع فقهی است؛ چرا که در موارد بسیاری در فقه، موضوعشناسی مهمتر از استخراج حکم است؛ و این غایت و مدعی با مقایسه اجمالی روش شیخ انصاری در برخی موضوعات مکاسب محرّمه با روش فقهای متقدّم مورد اثبات قرار گرفته است.