تاثیر و تاثر عنصر زمان در تقابل دو نظریه‏ی حجیت و عدم حجیت خبر واحد در روند فقه پژوهی مکتب فقهی امامیه

نویسندگان
doi
چکیده

یکی از مهمترین مبانی و مستندات علوم و معارف اسلامی پس از قرآن کریم، اخبار و روایات است، اخبار به اعتبار سند به متواتر و آحاد تقسیم شده است، هدف از این پژوهش بررسی اختلاف نظر سید مرتضی و شیخ طوسی در حجیت خبر واحد است. در خصوص حجیت خبر واحد اختلافات دراز دامنی بروز کرده است، در این راستا آنچه موجب اعجاب علماء و محققان شده است، دو نظریه متفاوت سید مرتضی علم الهدی و شیخ طوسی است که هر دو، مستند نظریه خود را اجماع دانسته اند، لذا دانشمندان و محققان اسلامی در پی توجیه و جمع آن نظریات بوده‏اند، ضمن ارج نهادن به تلاشهای ارزنده بزرگانی که اقدام به جمع و توجیه نموده اند، این مقاله که بر اساس موضوع آن، ژرفانگر وبه وسیله طرح مطالعه موردی به روش تحلیلی وتوصیفی، فرضیه تاثیر عنصر زمان را طرح و مورد بررسی قرار داده است و ضمن احترام به سائر صاحب نظران دراین خصوص، فرضیه‏ی مورد نظر را تبیین نموده و به این نتایج دست یافته است که علل وعوامل تاریخی و مقتضیات زمانه، موجب پدید آمدن این نظریه‏ها شده است. زیرا نظریه‏ها به ویژه در حوزه‏ی علوم انسانی و اجتماعی در خلاء پدید نمی آیند، بلکه در بستر مناسب و در زمینه و زمانه‏ی خاص شکل می‏گیرند، از این رو با توجه به مبانی فقهی این دو ستاره آسمان فقاهت، راه حل جدید این است که عنصر زمانه و مقتضیات عصری با توجه به اهداف بلندی که فقه وحقوق اسلامی دارد، موجب ارائه این دو نظرمختلف شده است.