تدوین مدل ساختاری پایستگی تحصیلی در دانش آموزان دختر بر اساس خودکارآمدی تحصیلی با نقش میانجی وجدان تحصیلی

نویسندگان

1 دکتری برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد بوکان، دانشگاه آزاد اسلامی، بوکان، ایران.

2 دانشیار، گروه برنامه ریزی درسی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، تهران، ایران.

3 دکتری روان شناسی، گروه روانشناسی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

4 دکتری برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

5 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22111/jeps.2025.46293.5466
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل ساختاری پایستگی تحصیلی بر اساس خودکارآمدی تحصیلی با توجه به نقش میانجی وجدان تحصیلی انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و مدل­یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش­آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر بوکان در سال­تحصیلی 1400-1399 بودند که از طریق روش نمونه­گیری خوشه­ای تعداد 300 نفر به عنوان نمونه مورد نظر انتخاب شد. برای جمع­آوری داده­ها از سه پرسشنامه استاندارد پایستگی تحصیلی مارتین و مارش (2008)؛ وجدان تحصیلی مک ایلروی و بانتینگ (2002) و خودکارآمدی تحصیلی مورگان- جینکز (1999) استفاده شد. تحلیل داده­ها با روش همبستگی پیرسون و مدل­یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار  23 SPSS و 8/8 LISREL  انجام شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین پایستگی تحصیلی به عنوان متغیر ملاک با مولفه­های خودکارآمدی تحصیلی(استعداد، بافت و کوشش) و وجدان تحصیلی رابطه معنادار وجود دارد (001/0p<). همچنین نتایج تحلیل روابط ساختاری نیز نشان داد که مولفه­های خودکارآمدی هر سه بصورت مستقیم و غیرمستقم و وجدان تحصیلی به طور مستقیم بر پایستگی تحصیلی دانش­آموزان اثر می­گذارند (001/0p<) و وجدان تحصیلی نقش میانجی­گری جزیی در این بین ایفاء می­نماید. در نهایت محاسبه شاخص­های برازش معلوم شد مدل از برازش مناسبی برخوردار است. بر اساس یافته‌های این پژوهش خودکارآمدی تحصیلی هم بصورت مستقیم و هم بصورت غیر‌مستقیم از طریق وجدان تحصیلی با پایستگی تحصیلی در ارتباط بود. بنابراین بهبود خودکارآمدی تحصیلی و وجدان تحصیلی دانش آموزان روش مناسبی برای ارتقای پایستگی تحصیلی آنها به شمار می آید.