ارزیابی مدل ساختاری پیشرفتتحصیلی دانشآموزان با توجه به اثرات روابط معلم- شاگرد و معلم-والدین با نقش میانجی درگیریتحصیلی دانشآموز
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
2 استادیار، گروه مطالعات روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
5 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران .
doi
10.22111/jeps.2025.38177.4497چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات روابط معلم-شاگرد و معلم-والدین بر پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی درگیری تحصیلی دانشآموزان انجام شد. این پژوهش بنیادی ازنظر روش توصیفی از نوع همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری، تعداد 11228 دانشآموز مشغول به تحصیل دوره متوسطه دوم شهر بیرجند در سال تحصیلی 99 -1398 بودند. تعداد 349 نفر (220 دختر، 129 پسر) به همراه یکی از والدینشان به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای بهعنوان آزمودنی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده شامل معدل نیمسال تحصیلی، پرسشنامه رابطه معلم-شاگرد مورای و زوویچ (2010)، پرسشنامه رابطه معلم-والدین ویکرز و مینکه (1995) و پرسشنامه درگیری تحصیلی فردریکز، بلومنفلد و پریس (2004) بود. تحلیل دادهها با روش معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزارهای SPSS22 و LISREL8 انجام شد. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که روابط معلم-شاگرد و معلم والدین بهصورت مستقیم و با میانجیگری درگیری تحصیلی بهصورت غیرمستقیم با پیشرفت تحصیلی ارتباط دارند (05/0p>). یافتههای حاضر، علاوه بر تولید دانش نظری، مهارت لازم را در اختیار معلمان و والدین قرار دهد تا رویکرد ارتباطی خود را با دانشآموزان در جهت مثبت سوق دهند و کاربردهای عملی ویژهای را جهت ارتقای پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در بردارد.
