اثربخشی آموزش سرمایه روان‌شناختی بر هویت تحصیلی و امید تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، موسسه آموزش عالی هاتف، زاهدان، ایران.

2 استادیار، گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22111/jeps.2026.53223.6087
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش سرمایه روان‌شناختی بر امید تحصیلی و هویت تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر زابل در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین آنها با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای‌‌ چند‌مرحله‌ای، 30 نفر انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل( هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه تحت آموزش سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران (2007) قرار گرفتند و گروه کنترل تحت هیچ مداخله‌‌‌ای قرار نگرفتند. شرکت‌کنندگان هر دو گروه، در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسشنامه‌های امید تحصیلی خرمایی و کمری (1395) و هویت تحصیلی واز و ایزاکسون (2008) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و به کمک نرم‌افزار SPSS-27  تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که در مرحله پس‌آزمون، نمرات هویت تحصیلی( 22/29F =  و001/0p <   ) و امید تحصیلی (12/184F =  و 001/0p <   ) دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری افزایش یافته است. بنابراین می‌توان گفت که آموزش سرمایه روان‌شناختی می تواند به عنوان یک مداخله روانشناختی اثربخش برای ارتقاء متغیرهای تحصیلی دانش‌آموزان، به ویژه در زمینه امید تحصیلی و هویت تحصیلی مورد استفاده معلمان و مشاوران مدارس قرار گیرد.