اثر تنش شوری بر میزان و ترکیب اجزاء اسانس و خواص آنتیاکسیدانی گیاه بومادران (Achillea millefolium L.)
نویسندگان
1 استادیار، گروه زیستشناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران
2 استادیار، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
3 کارشناس ارشد فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران
doi
10.22092/ijmapr.2017.109309چکیده
این پژوهش بهمنظور بررسی اثر شوری بر میزان و ترکیب اجزاء اسانس و خواص آنتیاکسیدانی گیاه بومادران (Achillea millefolium L.) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار شوری شامل سطوح صفر (شاهد)، 50، 100 و 150 میلیمول در لیتر کلرید سدیم و چهار تکرار در شرایط کنترل شده گلخانهای انجام شد. اسانس گیاه با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج و با استفاده از روشهای کروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنج جرمی اجزای تشکیلدهنده آن تفکیک و شناسایی گردید. سپس میزان پرولین برگ و فعالیت آنتیاکسیدانی عصاره در غلظتهای مختلف اندازهگیری شد. نتایج بررسی درصد وزنی اسانس افزایش معنیداری را در تیمار شوری 150 میلیمول در لیتر نشان داد. عمدهترین ترکیبهای تشکیلدهنده اسانس عبارت بودند از: دلتا-کادینول، ترانس بتا-فارنسن، آلفا-بیسابولول، کاریوفیلن اکساید، بورنئول و منتون که با افزایش شوری میزان این ترکیبها افزایش نشان داد. برخی ترکیبها مانند سابینن، سیس-بتا-اوسیمن و سیس-گاما-بیسابولن فقط در تیمار شاهد و ترکیبهایی مانند منتون، بتا-بیسابولون، اپی-بتا-سانتالن و 8،1-سینئول فقط در گیاهان تیمار شده با نمک مشاهده شدند. البته محتوای پرولین در تمامی تیمارها در مقایسه با نمونه شاهد افزایش نشان داد. بررسی فعالیت مهار رادیکال DPPH عصاره متانولی گیاه نیز نشان داد که خاصیت آنتیاکسیدانی و قدرت احیاءکنندگی عصاره با زیاد شدن غلظت شوری، افزایش یافته است و در واقع شوری تولید ترکیبهای آنتیاکسیدانی بومادران را افزایش دادهاست.