نقض حق آبه ایران در هیرمند توسط افغانستان در پرتو نظام حقوقی رودخانههای بینالمللی با تاکید بر حق مکتسبه
نویسندگان
1
2
3 دانشگاه کردستان
doi
چکیده
حقوق بین الملل نسبت به حل مسالمت آمیز استفاده مشترک از آبراههای بینالمللی با مصارف غیر کشتیرانی که از مهمترین دغدغه های مناطق خشک اقلیم هستند، تاکید داشته به این دلیل که دولتهای ذینفع ازاین منابع آبی مشترک به سهم واقعی خود دست یابند. رودمرزی هیرمند یکی ازاین موارد است که بخش قابل توجهی از سرحدات دولت ایران و افغانستان را تشکیل میدهد. با توجه بهنحوه شکلگیری تاریخی مرزهای شرقی ایران بستر طبیعی خشک رود در قلمرو منطقه سیستان واقع شده که بهلحاظ اکولوژیک درتداوم حیات زیست محیطی دریاچه های چهارگانه هامون نقش اساسی ایفاء مینمود و امرار معاش مردم بومی منطقه به جریان مداوم آب هیرمند بستگی داشت تا آنجا که دو دولت معاهدات 1318 و1352را منعقد کردند و علیرغم تعهدات طرف افغانستانی بهعنوان دولت بالا دست رود، بارها با قطع جریان آب و انحراف مسیر آبراه بداخل خاک خود لطمات چشمگیری را برای دولت پایین دست (ایران) بهوجود آورده که این خود بر خلاف اصل حسن نیت مطابق موازین حقوق بینالملل معاصر و حق مکتسب میباشد. نوشتار حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به معاهدات موجود مشخص کرده که دولت افغانستان با نادیده گرفتن تعهدات یک کشور بالادست خشکسالی رابه قلمرو تحت حاکمیت ایران تحمیل نموده است و حق مکتسب ایران در رود هیرمند را نقض کرده است.