تحلیل ارتباط مشارکت اجتماعات محلی و توسعه پایدار اکوگردشگری در مناطق تحت حفاظت (مطالعه موردی: پارک ملی لار و اثر طبیعی ملی تنگه واشی)
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22126/ges.2022.8072.2560چکیده
در تحقیق حاضر سطح پایداری در دو تیپ مختلف مناطق تحت حفاظت استان تهران (شامل پارک ملی لار و اثر طبیعی ملی تنگه واشی) مورد مقایسه قرار گرفته شده است. علاوه بر این به ارزیابی میزان مشارکت اجتماعات محلی و اکوگردشگران، بهمنظور سنجش میزان اثرگذاری مشارکت بر سطح پایداری توسعه اکوگردشگری در این مناطق، پرداخته شده است. مطالعه حاضر از نظر هدف، نظری - کاربردی، و از نظر ماهیت توصیفی - تحلیلی و تطبیقی است. گردآوری دادهها به روش اسنادی و پیمایشی بوده است که در روش اسنادی، دادهها مطابق با مطالعات پیشین، اسناد و منابع بینالمللی از سوی سازمانهای گردشگری تهیه شده است. در روش پیمایشی نیز از ابزارهای پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده شده است. تجزیهوتحلیل دادهها و اطلاعات، به روش کمی بوده که برای تحلیلهای آماری از آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی و مدل ANP بهره گرفته شده است. جامعه آماری و حجم نمونه موردمطالعه شامل اجتماعات محلی و اکوگردشگران میباشد. روایی پژوهش مبتنی بر روشهای سازه و صوری، و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه شده است. نتایج تحلیل سلسلهمراتب شبکهای حاکی از آن است که بالاترین امتیازهای اختصاصیافته به متغیرهای مؤثر در توسعه پایدار اکوگردشگری شامل تنوع زیستی، اکوسیستم، نظارت - کنترل و مشارکت میباشد؛ و در مقابل کمترین امتیازها مربوط به متغیرهای دسترسی به زیرساختها و تسهیلات اکوگردشگری، تراکم جمعیت، تعداد طرحها و پروژهها و هزینههای اکوگردشگری است. نتایج همچنین نشان داد که سطح پایداری در پارک ملی لار با میانگین 4، و در اثر طبیعی ملی تنگه واشی با میانگین 3/2 است. همچنین بالاترین سطح مشارکت در بین اجتماعات محلی و اکوگردشگران نیز مربوط به پارک ملی لار میباشد. یافتهها نشان میدهد که بین مشارکت اجتماعات محلی و توسعه پایدار اکوگردشگری در مناطق تحت حفاظت، رابطه مستقیمی وجود دارد.