تبیین مدل ساختاری فرسودگی تحصیلی براساس شفقت‌به‌خود با نقش میانجی‌گری جدیت تحصیلی در دانشجویان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر قم، قم، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
10.22111/jeps.2025.49787.5820
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل ساختاری فرسودگی تحصیلی براساس شفقت‌به‌خود با نقش میانجی‌گری جدیت تحصیلی در دانشجویان انجام شد. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه‌ی ‌آماری این پژوهش را کلیۀ دانشجویان دختر دانشگاه طلوع مهر قم در دورۀ کارشناسی در سال تحصیلی 1403- 1402 به تعداد 300 نفر تشکیل دادند. تعداد 221 دانشجو با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (1997)، شفقت‌خود فرم کوتاه ریس و همکاران (2011) و جدیت تحصیلی محقق‌ساخته استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق نرم افزارهای spss-19  و Amos-24 صورت گرفت. نتایج نشان داد که شفقت‌به‌خود، فرسودگی تحصیلی را به‌صورت مستقیم (01/0>p) و جدیت تحصیلی، فرسودگی تحصیلی را به‌صورت مستقیم (01/0>p) و شفقت‌به‌خود، جدیت تحصیلی را به صورت مستقیم (05/0>p) و شفقت به خود از طریق میانجی‌گری جدیت تحصیلی، فرسودگی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند (01/0p<). براساس نتایج این پژوهش شفقت‌به‌خود و جدیت تحصیلی از عوامل اثرگزار بر کاهش فرسودگی تحصیلی هستند. با تقویت شفقت‌به‌خود و جدیت تحصیلی می‌توان به دانشجویان کمک کرد تا بر فرسودگی تحصیلی خود غلبه کنند. در همین راستا توصیه می‌شود برای کاهش فرسودگی تحصیلی، ساختار مشارکتی در محیط کلاس برای افزایش تعامل و اظهارنظر در مورد عقاید و افکار و همچنین دسترسی به منابع یادگیری متنوع و غنی‌تر برای فراگیران فراهم شود و فراگیران تکالیف را به‌صورت جذاب، معنی‌دار و بااهمیت درک نمایند تا فرسودگی تحصیلی آنان نیز بهبود پیدا کند.