فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفظ هنجارها و قواعد حقوق بین الملل و تضمین تعهدات کنشگران در سطح بین‏المللی و تأمین حقوق شهروندی افراد در سطح داخلی، مستلزم پیش بینی نظام مسئولیت بین‏المللی برای کنشگران مورد اشاره است که به طور اختصار میتوان آنها را مشتمل بر دولت‏ها و سازمان‏های غیردولتی دانست. در این پژوهش، به شیوه توصیفی - تحلیلی و با استناد به داده‏های کتابخانه‏ای، نخست به واکاویِ مبانی فقهی مسئولیت بین‏المللی دولت‏ها و سازمان‏های غیردولتی پرداخته‏ایم و در گام بعدی، چالش‏های سیاسیِ پیش روی آن، مورد مطالعه و تبیین قرار گرفته است. یافته‏های پژوهش موید آن است که با وجود عدم سابقه موضوع در فقه، از قواعد فقهی متعددی میتوان به مثابه مبنا درجهت توجیه مسئولیت بین‏المللی دولت‏ها و سازمان‏های غیردولتی بهره جست که قاعده نفی عسر و حرج، قاعده حرمت اعانه بر اثم و قاعده لاضرر از مهمترین آنهاست. با وجود این، چالش های سیاسی متعددی پیش روی مسئولیت بین‏المللی دولت‏ها و سازمان‏های غیردولتی وجود دارند. منفعت طلبی دولت‏ها، مدخلیت آنها در ایجاد قواعد بین‌المللی و همچنین تأثیر ملاحظات سیاسی در تعیین قضات محاکم بین المللی از شاخص ترین چالش‏های سیاسی پیش گفته است.