اعتباریابی نسخه فارسی مقیاس اشتیاق‌مندی تحصیلی برای نوجوانان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22111/jeps.2025.49025.5760
چکیده

اشتیاق‌مندی تحصیلی یکی از عناصر اساسی فزونی تجارب موفقیت‌آمیز تحصیلی و کاهندة میزان افت تحصیلی در یادگیرندگان تلقی می‌شود. بنابراین، دسترسی به ابزارهای روا و پایا برای سنجش این فراسازة چندوجهی از اهمیت زیادی برخوردار است. بر این اساس، این پژوهش با هدف تحلیل روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس اشتیاق‌مندی تحصیلی برای نوجوانان (مارتینز و پرز ـ فیونتیز، 2024)، انجام شد. در این مطالعة توصیفی پیمایشی، از جامعه آماری دانش‌آموزان متوسطه اول منطقة 4 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402، تعداد 350 نوجوان (180 دختر و 170 پسر) با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به مقیاس علاقة تحصیلی برای نوجوانان (لیو، دانگ و اکوی، 2019) و مقیاس پایستگی انگیزشی (کنستانتین، هالمن و هاجباتا، 2011)، پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل عاملی تاییدی و به کمک نرم‌افزار AMOS-20 تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مقیاس اشتیاق‌مندی تحصیلی برای نوجوانان با ساختاری مشتمل بر سه بُعدِ اشتیاق‌مندی شناختی، اشتیاق‌مندی عاطفی/هیجانی و اشتیاق‌مندی رفتاری، از روایی عاملی خوبی برخوردار بود. علاوه بر این، نتایج مربوط به همبستگی بین ابعاد اشتیاق‌مندی تحصیلی برای نوجوانان با پایستگی انگیزشی و علاقه تحصیلی در آنها، از روایی ملاکی نسخه فارسی مقیاس اشتیاق‌مندی تحصیلی، حمایت کرد (001/0>P). در مجموع، نتایج این پژوهش ضمن حمایت از مواضعِ نظری مدل مفهومی سه‌وجهی در قلمرو مطالعاتی اشتیاق‌مندی تحصیلی، نشان داد که نسخة فارسی مقیاس اشتیاق‌مندی تحصیلی برای نوجوانان، به مثابة ابزاری چندوجهی، برای سنجش فراسازة اشتیاق‌مندی تحصیلی نوجوانان ایرانی، ابزاری روا و پایا، بود.