مدل‌سازی عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی شهری کلان‎شهر اهواز

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 گروه جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22126/ges.2022.7891.2542
چکیده

امروزه تغییر کاربری اراضی به چالش بسیار مهم در بسیاری از کشورها تبدیل شده است که همگام با رشد شتابان شهری و تحت‌تأثیر روند شهرنشینی و نیاز شهروندان به کاربری‎های متنوع، تغییر کرده است و روند این تغییرات فرایندی است که منجر به ایجاد درک صحیح از نحـوه تعامـل انسـان و محـیط طبیعی شده است و این مسئله در مناطق حساس شهری از اهمیت بیشتری برخوردار است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی شهری کلان‎شهر اهواز است. ﺗﺤﻘیﻖ ﺣﺎﺿﺮ از ﻧﻮع کﺎرﺑﺮدی و روش ﺑﺮرﺳی در آن، توصیفی تحلیلی اﺳﺖ. حجم نمونه بر اساس نرم‎افزار سمپل پاور، 200 نفر برآورد گردیده است. ﺟﻬﺖ تجزیه‌وتحلیل ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ‎ها از نرم‎افزارهای مختلف آماری همچون، SPSS 27 و Amos 24 و با روش‌های آماری مدل‌سازی معادلات ساختاری و آزمون T تک‎نمونه‎ای صورت‌گرفته است. نتایج این پژوهش باتوجه‌به مدل مفهومی آزمون نشان می‎دهد که رابطه قوی و معنی‎داری بین چهار عامل سیاسی - حقوقی، کالبدی، اجتماعی - جمعیتی و اقتصادی با تغییر کاربری اراضی مشاهده. شده است (05/0> p) و شاخص‌های برازش مدل نیز نشان از برازندگی و تناسب داده‎ها با مدل مفهومی و در نتیجه تأیید مدل است. همچنین آزمون تی تک‎نمونه‎ای به‎منظور بررسی میانگین‎ها نشان داد که بالاترین میانگین و در نتیجه بیشترین تأثیر بر تغییر کاربری اراضی به ترتیب مربوط به عامل اقتصادی، عامل کالبدی، عامل اجتماعی - جمعیتی و عامل سیاسی - حقوقی بوده است. بر اساس نتایج می‎توان گفت تأثیر عامل‎های اقتصادی و کالبدی را زیاد دانست و عامل‎های اجتماعی - جمعیتی و سیاسی - حقوقی تأثیر متوسطی بر تغییر کاربری اراضی شهری دارند.