تدوین مدل علائم نوموفوبیا در دانش‌آموزان بر اساس سبک دلبستگی و سواد رسانه‌ای با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی ، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران.

2 استاد تمام،گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

3 استاد تمام، گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی،تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2022.21611
چکیده

مقدمه: گوشی‌های هوشمند با دسترسی به اینترنت که جایگزین رایانه‌ها شده‌اند، به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی تبدیل و زندگی را آسان‌تر کرده‌اند. اما در کنار این ویژگی‌های مثبت، اثرات منفی مختلفی نیز وجود دارد. بنابراین، استفاده از گوشی‌های هوشمند می‌تواند مشکل‌آفرین نیز باشد. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل علائم نوموفوبیا در دانش آموزان براساس سبک دلبستگی و سواد رسانه ای با میانجی گری اعتیاد به اینترنت انجام گرفت.روش کار: روش این مطالعه از نوع توصیفی - همبستگی با تکیه بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این مطالعه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول دولتی شهر قم بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه­ای نمونه­ای به حجم 306 نفر انتخاب شدند (306= n). ابزار جمع آوری داده­ها پرسشنامه نوموفوبیا ایلدیریم و کوریا (2015)، پرسشنامه دلبستگی بزرگسال هازان و شاور (1987)، پرسشنامه سواد رسانه­ای فلسفی (1393) و پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1999) بود.نتایجتجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری و با نرم افزار لیزرل نشان داد سبک دلبستگی اجتنابی با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت بر علائم نوموفوبیا تأثیر غیرمستقیم دارد (05/0>p، 54/0=β)؛ سبک دلبستگی اضطرابی با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت بر علائم نوموفوبیا تأثیر غیرمستقیم دارد (05/0>p، 56/0=β)؛ سبک دلبستگی ایمن با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت بر علائم نوموفوبیا تأثیر غیرمستقیم دارد (05/0>p، 51/0- =β)؛ سواد رسانه‌ای با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت بر علائم نوموفوبیا تأثیر غیرمستقیم دارد (05/0>p، 57/0=β)؛ سبک دلبستگی اجتنابی بر علائم نوموفوبیا تأثیر مستقیم دارد (05/0>p، 36/0=β)؛ سبک دلبستگی اضطرابی بر علائم نوموفوبیا تأثیر مستقیم دارد (05/0>p، 41/0=β)؛ سبک دلبستگی ایمن بر علائم نوموفوبیا تأثیر مستقیم دارد (05/0>p، 39/0- =β)؛ سواد رسانه‌ای بر علائم نوموفوبیا تأثیر مستقیم دارد (05/0>p، 41/0- =β) و اعتیاد به اینترنت بر علائم نوموفوبیا تأثیر مستقیم دارد (05/0>p، 78/0=β).نتیجه گیریدر نتیجه، مدل علائم نوموفوبیا در دانش‌آموزان براساس سبک دلبستگی و سواد رسانه‌ای با میانجی‌گری اعتیاد به اینترنت با داده‌های تجربی برازش دارد. توصیه می­شود برنامه‌های مداخله‌ای در مدارس برای نوجوانان در آسیب‌پذیرترین جمعیت‌هایی که با اثرات نامطلوب استفاده از گوشی‌های هوشمند، به‌ویژه رفتار نوموفوبیک مواجه هستند، طراحی و اجرا شود.