ارزیابی تولید خالص اولیه (NPP) و تسهیم کربن به اندام‏های مختلف گیاه ذرت (Zea mays L.) تحت تأثیر سیستم‌های ‏خاک‌ورزی و مدیریت تغذیه‏ای

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشگاه صنعتی شاهرود

4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/jag.v9i1.61446
چکیده

به منظور ارزیابی تأثیر سیستم‏های مختلف خاک‌ورزی و مدیریت تغذیه‏ای بر میزان تولید خالص اولیه و تسهیم کربن به اندام‏های هوایی و زیرزمینی گیاه ذرت (Zea mays L.)، آزمایشی به صورت کرت‏های خرد شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود در سال زراعی 95-1394 اجرا شد. سیستم‏های خاک‌ورزی در دو سطح (مرسوم و کم‏‎خاک‌ورزی) به عنوان عامل اصلی و مدیریت تغذیه‏ای شامل (شاهد، کود شیمیایی، کود دامی، بیوچار، کود شیمیایی+ دامی، کود شیمیایی+ بیوچار، کود دامی+ بیوچار) به عنوان عامل فرعی مدنظر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر مدیریت تغذیه‏ای بر عملکرد زیست‌توده اندام‏های هوایی و زیرزمینی، وزن کل، تولید خالص اولیه و کربن تسهیم یافته به اندام‏های هوایی و زیرزمینی گیاه ذرت معنی‏دار بود. بیشترین و کمترین تولید خالص اولیه اندام‏های هوایی به ترتیب در تیمار کود شیمیایی و شاهد با 50/792 و 30/519 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی به‌دست آمد و بیشترین تولید خالص اولیه اندام‏های زیرزمینی نیز در تیمار کود شیمیایی+ دامی با 98/145 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی و کمترین میزان آن در شاهد با 61/86 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی مشاهده شد. تیمارهای کود دامی و بیوچار تولید خالص اولیه اندام‏های زیرزمینی را به ترتیب 91/54 و 21/53 درصد نسبت به شاهد افزایش دادند که از نظر آماری اختلاف معنی‏داری با کود شیمیایی و کود شیمیایی+ دامی نداشتند. بنابراین نتایج این آزمایش نشان داد که با استفاده از تیمار کم‏خاک‌ورزی و همچنین کاربرد تیمارهای بیوچار و کود دامی می‏توان میزان تولید خالص اولیه اندام‏های زیرزمینی و کربن تسهیم یافته به اندام‏های زیرزمینی را افزایش داد که از طریق افزودن بقایای ریشه به خاک، کربن موجود در ریشه‏ها را در خاک حفظ کرد و مانع انتشار آن به اتمسفر شد.