ارزیابی تولید خالص اولیه (NPP) و تسهیم کربن به اندامهای مختلف گیاه ذرت (Zea mays L.) تحت تأثیر سیستمهای خاکورزی و مدیریت تغذیهای
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
3 دانشگاه صنعتی شاهرود
4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jag.v9i1.61446چکیده
به منظور ارزیابی تأثیر سیستمهای مختلف خاکورزی و مدیریت تغذیهای بر میزان تولید خالص اولیه و تسهیم کربن به اندامهای هوایی و زیرزمینی گیاه ذرت (Zea mays L.)، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود در سال زراعی 95-1394 اجرا شد. سیستمهای خاکورزی در دو سطح (مرسوم و کمخاکورزی) به عنوان عامل اصلی و مدیریت تغذیهای شامل (شاهد، کود شیمیایی، کود دامی، بیوچار، کود شیمیایی+ دامی، کود شیمیایی+ بیوچار، کود دامی+ بیوچار) به عنوان عامل فرعی مدنظر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر مدیریت تغذیهای بر عملکرد زیستتوده اندامهای هوایی و زیرزمینی، وزن کل، تولید خالص اولیه و کربن تسهیم یافته به اندامهای هوایی و زیرزمینی گیاه ذرت معنیدار بود. بیشترین و کمترین تولید خالص اولیه اندامهای هوایی به ترتیب در تیمار کود شیمیایی و شاهد با 50/792 و 30/519 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی بهدست آمد و بیشترین تولید خالص اولیه اندامهای زیرزمینی نیز در تیمار کود شیمیایی+ دامی با 98/145 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی و کمترین میزان آن در شاهد با 61/86 گرم کربن بر مترمربع در فصل زراعی مشاهده شد. تیمارهای کود دامی و بیوچار تولید خالص اولیه اندامهای زیرزمینی را به ترتیب 91/54 و 21/53 درصد نسبت به شاهد افزایش دادند که از نظر آماری اختلاف معنیداری با کود شیمیایی و کود شیمیایی+ دامی نداشتند. بنابراین نتایج این آزمایش نشان داد که با استفاده از تیمار کمخاکورزی و همچنین کاربرد تیمارهای بیوچار و کود دامی میتوان میزان تولید خالص اولیه اندامهای زیرزمینی و کربن تسهیم یافته به اندامهای زیرزمینی را افزایش داد که از طریق افزودن بقایای ریشه به خاک، کربن موجود در ریشهها را در خاک حفظ کرد و مانع انتشار آن به اتمسفر شد.