فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: جنگل ‌های مانگرو از مهم‌ ترین اکوسیستم‌ های ساحلی محسوب می‌شوند که نقش بسزایی در حفظ تعادل زیست ‌محیطی، تثبیت رسوبات، ذخیره‌ سازی کربن، و حمایت از تنوع زیستی دارند. با این حال، این اکوسیستم ‌های ارزشمند در دهه‌ های اخیر تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله تغییرات اقلیمی، توسعه ساحلی، و آلودگی‌ های زیست‌ محیطی قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت جنگل‌ های مانگرو در سواحل ایران و عربستان سعودی، به بررسی تغییرات پوشش گیاهی، شرایط اکولوژیکی، و تهدیدات موجود پرداخته است.مواد و روش ها: روش تحقیق به‌کاررفته در این مطالعه مبتنی بر تحلیل تطبیقی داده‌ های میدانی و تصاویر ماهواره‌ای بوده است. از پایگاه‌های داده معتبر نظیر Web of Science، Scopus و Google Scholar برای استخراج اطلاعات علمی و گزارش‌ های رسمی استفاده شده است. همچنین، داده‌ های میدانی شامل نمونه ‌برداری از پوشش گیاهی و تحلیل عوامل تهدیدکننده انسانی همچون توسعه شهری و آلودگی مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل آماری داده ‌ها با استفاده از نرم ‌افزارهای SPSS و Excel انجام شد. نتایج: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که جنگل ‌های مانگرو در ایران و عربستان سعودی با تهدیدات مشابهی مواجه‌اند، اما شدت این تهدیدات بسته به موقعیت جغرافیایی متفاوت است. در برخی مناطق، روند تخریب با نرخ نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است. شاخص‌های پایداری زیستگاه‌ ها نشان دادند که برخی مناطق مانند راشدی از پایداری بالایی برخوردارند، در حالی که مناطقی مانند پزم و تنگ در معرض ناپایداری شدید قرار دارند. تحلیل تغییرات مساحت جنگل‌ های مانگرو در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ حاکی از کاهش تدریجی این جنگل‌ها به دلیل فعالیت ‌های انسانی و تغییرات اقلیمی است. علاوه بر این، مقایسه سیاست ‌های مدیریتی در دو کشور نشان داد که برنامه ‌های حفاظتی عربستان سعودی نسبت به ایران از انسجام بیشتری برخوردارند. علاوه‌ بر این، نتایج تحلیل مساحت جنگل‌ های مانگرو در کشورهای مختلف حاشیه دریای سرخ نشان داد که عربستان سعودی، یمن و اریتره بیشترین مساحت جنگل‌ های مانگرو را دارا هستند، اما قابلیت بالقوه برای توسعه این جنگل‌ ها در این کشورها نیز قابل توجه است. نتیجه گیری: یکی از مهم‌ترین چالش ‌های احیای جنگل ‌های مانگرو، عدم پایداری در برنامه ‌های جنگل‌کاری است. در این کشور، اقدامات نظارتی و استراتژی‌ های حفاظت از مانگروها با جدیت بیشتری دنبال می‌شود، در حالی که در ایران، برخی خلأ های قانونی و کمبود نظارت سبب شده که روند تخریب با سرعت بیشتری پیش رود. در نهایت، این مطالعه تأکید می‌کند که برای حفاظت از جنگل‌ های مانگرو، اجرای سیاست ‌های مدیریتی مؤثر، پایش مستمر تغییرات اکوسیستمی، و افزایش آگاهی عمومی ضروری است. این پژوهش نشان می‌دهد که با بهره‌گیری از فناوری‌های سنجش از دور و مدل‌ سازی اکولوژیکی، می‌توان روند های تغییرات پوشش گیاهی را پیش‌بینی کرده و اقدامات پیشگیرانه‌ای برای حفاظت از این اکوسیستم‌ های ارزشمند طراحی نمود. یافته ‌های این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و متخصصان محیط ‌زیست در تدوین برنامه ‌های مدیریتی پایدار برای حفاظت از جنگل‌های مانگرو در مناطق ساحلی کمک کند.