فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: راه‌سازی پرهزینه‌ترین فعالیت عمرانی در جنگل بوده و نیازمند ملاحظات فیزیکی، محیط‌زیستی و اجتماعی است. در سال های اخیر، ملاحظات عمومی در مورد کیفیت بصری جاده و زیبایی‌شناسی کنار جاده افزایش یافته است. کیفیت بصری یک الگوی جاده بیشتر به وضعیت انحنای جاده، وضعیت شیب‌های خاکبرداری و خاکریزی و زیبایی پوشش گیاهی کنار جاده و شکل رویه بستگی دارد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه، بخش‌هایی از جاده‌های جنگلی سری یک دکتر بهرام نیا برای ارزیابی زیبایی‌شناسی الگوی جاده‌های جنگلی مورد ارزیابی قرار گرفت. تعدادی عکس در طول روز که نور خورشید کافی باشد (10 صبح تا 3 بعداز ظهر) از الگوهای مختلف جاده شامل وضعیت انحنا یا قوس‌ها، سطح جاده، مسیرهای دارای ترانشه و بدون ترانشه، توده‌های آمیخته و خالص سوزنی-برگ و پهن‌برگ کنار جاده در سه فصل تابستان، اواخر پاییز و زمستان گرفته شد و سپس به این عکس‌ها در دامنه 1 تا 5 توسط 60 نفر از گردشگران ارزش‌دهی شد. سپس، تجزیه و تحلیل آماری جهت تعیین میانگین ارزش زیبایی شناسی هر جزء (AAV ) و میانگین کیفیت بصری جاده (AVQ ) در هر فصل و همچنین شناسایی مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر ارزش کلی زیبایی‌شناسی الگوهای راه انجام پذیرفت. تجزیه و تحلیل‌ها در نرم افزار SPSS انجام پذیرفت. نتایج: در بررسی نقش الگوهای مختلف ساختمانی جاده در میزان کیفیت بصری مشخص گردید که بین سیمای ظاهری رویه جاده، توده‌های اطراف، شیروانی‌های خاکی و انحنا یا قوس جاده در زیباسازی منظر جاده‌های جنگلی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت و هر یک سهم یکسانی در کیفیت بصری جاده داشتند. نتایج نشان داد که از منظر گردشگران میانگین کیفیت بصری جاده با رویه علفی به طور معنی‌داری بیشتر از جاده با رویه شنی بود. همچنین جاده‌های جنگلی در فصل پاییز دارای بیشترین کیفیت بصری و در فصل زمستان دارای کمترین کیفیت بصری بودند. نتایج آنالیز همبستگی نشان داد بین کیفیت بصری جاده‌های جنگلی با کیفیت بصری شیروانی‌ها، توده‌های اطراف و رویه جاده همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد. در صورت بهبود کیفیت بصری شیروانی‌های خاکی (P<0.001)، توده‌های اطراف جاده (P<0.05) و رویه راه (P<0.05)، کیفیت بصری جاده جنگلی نیز افزایش خواهد یافت.نتیجه‌گیری: طراحی مسیرها و جاده‌های جنگلی با چشم انداز زیبا و منحصر به فرد می‌تواند تأثیر قابل توجهی در جلب گردشگر و توسعه پایدار داشته باشد. لذا بهبود وضعیت رویه جاده جنگلی از طریق استقرار پوشش علفی در میانه و کناره‌های راه و بازسازی و احیا توده‌ها و شیروانی‌های خاکبرداری و خاکریزی کنار جاده باید به گونه‌ای شود که اثرات محیط‌زیستی جاده‌سازی در اکوسیستم جنگل را کاهش داده و جنبه‌های زیبایی‌شناختی جاده را ارتقاء دهد. همچنین با توجه به تمایل زیاد گردشگران به جنگل‌گردشی در فصل پاییز لازم است در این فصل برای تسهیل آمد و شد و بهره‌مندی از موهبت‌های جنگل اقدامات مطلوب انجام پذیرد.