تأثیر pH و شکل نیتروژن محلول غذایی بر جذب آهن، روی، مس و منگنز بوسیله اسفناج در کشت هیدروپونیک

doi
چکیده

برای بررسی تأثیر pHو نسبت نیترات به آمونیوم محلول غذایی بر جذب و غلظت Fe، Mn، Zn و Cu ریشه‌ها و بخش هوایی اسفناج، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل pH محلول غذایی در سه سطح 5/4، 5/6، 8 و نسبت نیترات به آمونیوم محلول غذایی در پنج سطح 100:0، 75:25، 50:50، 25:75، 0:100 و با 4 تکرار در بستر پرلیت انجام شد. نتایج نشان داد که تأثیر pH محلول غذایی بر غلظت Fe و Cu ریشه‌ها و غلظتMn ، Fe و Cu بخش هوایی و جذب Fe، Cu و Mn معنی‌دار بود ولی بر غلظت Zn ریشه‌ها و بخش هوایی و جذب Zn معنی‌دار نبود. با افزایش pHمحلول غذایی از 5/4 به 8، جذب Fe، Cu و Mn و غلظت Fe، Cu و Mn بخش هوایی کاهش ولی غلظت Fe و Cu ریشه‌ها افزایش ‌یافت. این در حالی است که جذب Zn، غلظت Zn و Mn ریشه‌ها و غلظت Zn بخش هوایی تغییر معنی‌داری نکرد. تأثیر نسبت نیترات به آمونیوم محلول غذایی بر جذب و غلظت Fe، Mn و Zn ریشه‌ها و بخش هوایی و جذب و غلظت Cu بخش هوایی اسفناج معنی‌دار بود ولی بر غلظت Cu ریشه‌ها معنی‌دار نبود. با افزایش آمونیوم محلول غذایی جذب و غلظت Fe، Mn، Zn و Cu ریشه‌ها و بخش هوایی اسفناج افزایش یافت ولی با افزایش بیشتر غلظت آمونیوم، جذب Fe، Mn، Cu و Zn، غلظت Mn و Cu ریشه‌ها و غلظت Fe و Mn بخش هوایی دوباره کاهش یافت. همچنین، تأثیر شکل نیتروژن محلول غذایی بر جذب و غلظت Fe، Mn، Cu و Zn ریشه‌ها و بخش هوایی اسفناج به pH محلول غذایی بستگی داشت و برعکس. به طور کلی، بیشترین مقدار جذب Fe و Zn بوسیله اسفناج در نسبت نیترات به آمونیوم 75:25 و pH 5/6 ولی بیشترین مقدار جذب Mn و Cu بوسیله اسفناج در نسبت نیترات به آمونیوم 75:25 و pH 5/4 بود. گیاه اسفناج Mnو Zn را در بخش هوایی در حالی که Fe و Cu را در ریشه‌ها انباشته کرد.