فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع آب زیرزمینی پس از یخچال‌های قطبی، دومین منبع آب شیرین موجود در جهان به شمار می‌روند. بررسی تغییرات سطح آب زیرزمینی در برنامه‌ریزی و مدیریت پایدار هر منطقه از اهمیت فراوانی برخوردار است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات مکانی و زمانی سطح آب زیرزمینی حوضه آبخیز دامغان در ارتباط با تغییرات کاربری اراضی با استفاده از روش‌های زمین‌آمار، سنجش‌ازدور و روندیابی تغییرات با استفاده از نرم‌افزار R در دوره آماری ۱۳۷۲-۱۳۹۸ است. داده‌های سطح ایستابی به‌صورت میانگین برای هر دوره اطلاعات ۱۷۶۰ حلقه چاه عمیق، نیمه‌عمیق، مادرچاه قنوات جمع‌آوری گردید. پس از کنترل کیفیت، صحت و بررسی نرمال بودن داده‌ها با استفاده از روش کریجینگ و IDW میان‌یابی گردید و با استفاده از نرم‌افزار R روندیابی تغییرات صورت گرفت و در نهایت تغییرات کاربری اراضی برای سال‌های ۱۹۹۳، ۲۰۰۰،۲۰۱۰، ۲۰۱۵ و ۲۰۲۰ با استفاده از تصاویر ماهواره لندست و سنجش‌ازدور مورد بررسی قرار گرفت و رابطه آن با تغییرات سطح منابع آب زیرزمینی با استفاده از روش زمین‌آمار مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که سطح ایستابی آب زیرزمینی در بیشتر قسمت‌های حوضه ازجمله قسمت شرق، شمال، جنوب غرب کاهش داشته در این مناطق که سالانه به طور میانگین ۵۶ سانتی‌متری و در طی ۲۶ سال ۷/۱۴ متر افت سطح آب زیرزمینی رخ‌داده است، بیشترین تغییرات کاربری اراضی نیز در این مناطق اتفاق افتاده است به‌گونه‌ای که مساحت اراضی باغی ۳۷/۱۰۰۱۶ هکتار افزایش، مناطق شهری ۰۲/۶۳۷ هکتار افزایش، اراضی بدون پوشش (بایر) ۴/۷۶۹۰۷ هکتار افزایش، منابع آب سطح ناشی از احداث سد ۱۵/۴۵۳ هکتار افزایش، مراتع ۵۸/۳۰۳۳۷ هکتار کاهش، جنگل ۸۶/۴۸۳۲۵ هکتار کاهش و اراضی کشاورزی ۴۷/۹۳۵۰ کاهش از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۰ داشته است.