ارزیابی مولفه های موثر بر شفابخشی طراحی مراکز درمانی پایدار و ارائه مدل کاربردی
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 گروه معماری و شهرسازی، دانشکده دختران کرج (17شهریور)، دانشگاه فنی و حرفهای، کرج، ایران.
3 مهندسی طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
doi
10.22126/ges.2022.7754.2534چکیده
امروزه استفاده از طبیعت و آثار شفابخش آن، بهعنوان یکی از راهکارهای معماری پایدار موردتوجه ویژه طراحان و مدیران شهری قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش تعیین و اولویتبندی مشخصههای مؤثر بر طراحی شفابخش فضاهای درمانی پایدار، بهعنوان یکی از زیرساختهای شهری، بهویژه در تعامل با طبیعت است. روش بررسی این پژوهش که بهصورت آمیخته انجام شده، شامل چهار گام است. در گام اول، با روش مطالعه کتابخانهای و بررسی پژوهشهای گذشته به بررسی مشخصههای مؤثر بر شفابخشی در فضای درمانی پرداخته شده است. در گام دوم با استفاده از روش دلفی، مصاحبه و پرسش از خبرگان با روش لیکرت، مشخصههای نهایی تعین و اولویتبندی و با استفاده از نرمافزار SPSS به روش استنباطی، تحلیل شد. در گام سوم، به شیوه موردپژوهی نحوه و میزان کاربرد این مشخصهها در نمونههای واقعی مورد تحلیل استنباطی قرار گرفت. در گام آخر با استفاده از نتایج حاصل از آنها یک مدل کاربردی جهت طراحی مرکز درمانی شفابخش ارائه شده است. از نتایج حاصل از روش دلفی به اولویتبندی ۱۰ مشخصه شفابخش در طراحی فضاهای درمانی، توسط صاحبنظران به دست آمد. از یافتههای بخش دلفی و تحلیل استنباطی SPSS، میتوان به میانگین بالای حذف عوامل استرسزا (۸/۴) و تعامل با طبیعت (۶/۴) میانگین پایین فعالیتهای باغبانی (۲٫۴) پی برد. یافتههای بخش موردپژوهی و تحلیل استنباطی نیز گویای میانگین بالای حذف عوامل استرسزا (۳) و تعامل با طبیعت (۳) و میانگین پایین طراحی مکانی برای خلوت (۱) است. در آخر با ترکیب و تطبیق نتایج حاصل از گامهای مختلف پژوهش، مدل کاربردی با درنظرگرفتن اولویتبندی مشخصهها، جهت طراحی شفابخش فضاهای درمانی بهویژه در تعامل با طبیعت ارائه شده است. این مدل قابل تعمیم به سایر زیرساختهای فضاهای شهری پایدار خواهد بود.
