سنگنگاری، جایگاه زمینساختی و منشأ سنگهای آذرین اولیگوسن – میوسن شمال رزن
نویسندگان
1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان، آشتیان، ایران.
3 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.
doi
10.22071/gsj.2010.57227چکیده
منطقه مورد مطالعه در حدود 230 کیلومتری جنوب باختری تهران قرار گرفته است. مطالعات زمینشناسی بر روی این منطقه حاکی از وجود تودههای نفوذی بازیک به سن احتمالی میوسن و گدازههایی با طیف ترکیبی اسیدی تا بازیک به سن اولیگومیوسن است. سنگهای نفوذی به طور عمده ترکیب گابرویی داشته و گدازهها را داسیت- ریوداسیت، آندزیت، تراکی آندزیت، هورنبلند آندزیت، آندزیت بازالتی و تراکی بازالت تشکیل میدهد سنگهای نفوذی بیشتر ماهیت قلیایی و گدازهها کم و بیش ماهیت کلسیمی- قلیایی را نشان میدهند. در مطالعات ژئوشیمیایی ایزوتوپی گدازههای آندزیتی منطقه در محدوده ترکیب کل زمین قرار میگیرند، اما به نظر میرسد سنگهای گوشتهای ضمن استقرار در پوسته (بویژه پوسته قارهای بالایی) با آن دچار آلودگی شده است. ترکیب BSE به طرف غنیشدگی از نسبت 87Sr/86Sr جابهجا شده است که نمونهای از سنگها چنین وضعیتی را نشان میدهد. نمودارهای عنکبوتی مربوط به عناصر کمیاب نشان میدهد که جایگاه زمینساختی تودههای نفوذی منطقه با محیط زمینساختی کششی مطابقت مینمایند. این در حالی است که گدازهها دارای نمودارهای عنکبوتی با روند یکنواختی نبوده و به مناطق فرورانش شباهت بیشتری دارند. این مسئله بیانگر آن است که تودههای نفوذی منطقه مورد مطالعه با سنگهای آتشفشانی بخش جنوبی آن تفاوت ژنتیکی دارد.
