فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق نوسانات درون مزرع‌های عملکرد گندم و رابطه آن با توزیع مکانی تراکم علف‌‌های هرز و میزان نیتروژن خاک با استفاده از روش‌های زمین آمار مورد ارزیابی قرار گرفت. نمونه‌گیری در منطقه‌ای با ابعاد 120×90 متر واقع در مزرعه‌ای به مساحت 8/3 هکتار انجام شد. میزان نیتروژن خاک و تراکم علف‌های هرز در مرحله پنجه‌زنی و عملکرد دانه در هنگام رسیدگی کامل از مساحت یک مترمربع واقع در مرکز شبکه‌‌های 10×10 متری تعیین شد. نوسانات مکانی عملکرد گندم بین 9/4-5/1 با میانگین 3/3 تن در هکتار و ضریب تغییرات (CV) 29 درصد بود در حالی‌که تراکم علف‌‌های هرز (با میانگین 2/2 بوته در مترمربع) و نیتروژن خاک (با میانگین 05/0 درصد) تنوع بیشتری داشته و CV آن‌ها به ترتیب 55 و 41 درصد بود. نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد که نیتروژن خاک و تراکم علف‌های هرز بدون در نظر گرفتن توزیع مکانی آن‌ها، در حدود 80 درصد از نوسانات عملکرد گندم را توصیف کردند. سمی واریوگرام4 مربوط به هر متغیر در دو فاصله نمونه‌گیری 10 و 20 متری محاسبه و مدل مناسب به آن برازش داده شد. مقایسه خصوصیات آماری مدل‌‌های واریوگرم نشان داد که افزایش فاصله نمونه‌گیری موجب کاهش دقت برآورد شد. نقشه‌‌های توزیع مکانی با میان‌یابی (کریجینگ معمولی) بر مبنای مدل واریوگرام بر روی هر سه متغیر و نیز میان‌یابی توأم عملکرد با در نظر گرفتن تراکم علف‌هرز و میزان نیتروژن خاک به عنوان متغیر همراه تهیه شد و اعتبار مقادیر پیش‌بینی شده مورد مقایسه آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد که دقت پیش‌بینی متغیر‌ها در فاصله نمونه‌گیری 10 متری مطلوب بود و میان‌یابی توأم عملکرد گندم با میزان نیتروژن خاک باعث افزایش قدرت پیش‌بینی شد. از طرفی میان‌یابی با اندازه‌گیری در فاصله 20 متری از دقت کافی برخوردار نبود ولی میان‌یابی توأم عملکرد با نیتروژن خاک در این فاصله نمونه‌گیری نیز باعث بهبود دقت پیش‌بینی شد.