قابلیت فضای سبز شهری در ارائه خدمت اکوسیستمی ترسیب کربن

نویسندگان

1 گروه محیط‎زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‎زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر،ایران.

doi
10.22126/ges.2021.6574.2406
چکیده

ترسیب کربن در خاک به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ذخایر کربن می‌تواند نقش مهمی در کاهش کربن اتمسفری ایفا کند. بررسی پتانسیل ترسیب خاک در کاربری‌‌های کشاورزی، باغات، پارک‌ها و زمین‌های رهاشده در همدان به دلیل برخورداری از وسعت قابل ملاحظه‌ای از سطح شهر، از دلایل انجام این پژوهش به شمار می‌رود. برای تعیین واحدهای فیزیکی ارائه خدمت اکوسیستمی ترسیب کربن از شاخص SAVI حاصل از تصویر ماهواره‌ای سنتینل 2 استفاده شد. در ابتدا، 108 ایستگاه نمونه‌برداری به‌صورت سیستماتیک تصادفی انتخاب و در هر ایستگاه نمونه‌های خاک، پوشش علفی، لاشبرگ و گونه‌های درختی و درختچه‌ای در پلات‌های 10 مترمربعی برداشت و اطلاعات آلومتریک تمام گونه‌های درختی و درختچه‌ای ثبت شدند. سپس نمونه‌ها به آزمایشگاه منتقل شدند و مورد تحلیل قرار گرفتند و تحلیل‎های آماری با نرم‎افزار SPSS انجام شد. بر اساس نتایج، بالاترین مساحت زیرساخت‌های سبز به ترتیب مربوط به کاربری کشاورزی،  باغ، پارک و زمین‌های رهاشده است. بیشترین پتانسیل ذخیره‌سازی و ترسیب کربن در شهر همدان به ترتیب توسط خاک (312047 تن)، پوشش درختی  و درختچه‌ای (90266 تن)، پوشش علفی (8383 تن) و لاشبرگ‌ها (771 تن) است. با توجه به نتایج بیشترین مساحت زیرساخت‌های سبز شهری به ترتیب مربوط به مزارع کشاورزی، باغ، پارک و زمین رهاشده است، اما بیشترین پتانسیل ترسیب و ذخیره‌سازی توسط کاربری‌های پارک، باغ، کشاورزی و زمین‌های رهاشده انجام گرفته است. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین ترسیب کربن توسط خاک در کاربری پارک نسبت به سایر کاربری‌ها انجام می‌گیرد، بنابراین ایجاد فضاهای سبز به‌عنوان یک گزینه برای کاهش کربن موجود در اتمسفر می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.