تحلیل عوامل مؤثر بر مدیریت پسماندهای روستایی دهستان شیرین درّه، شهرستان قوچان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.22126/ges.2021.6538.2404
چکیده

برنامه‎ریزی برای مدیریت صحیح پسماند و توجه به اثرات زیان بار آن بر محیط زیست در هر کشوری یکی از اصول مهم و ضروری در راستای تأمین منافع بلند مدت و حرکت در مسیر توسعه پایدار است. در این راستا، مدیریت پسماند به عنوان یکی از محورهای توسعه در روستاها، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به اهمیت مسئله، پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت پسماندهای روستایی در دهستان شیرین دره شهرستان قوچان صورت پذیرفت. جامعه آماری این پژوهش را سرپرستان خانوارهای روستایی دهستان شیرین دره (3560 نفر) تشکیل می‎دادند که با توجه به فرمول کوکران، 347 نفر از آنان انتخاب شدند. روش گردآوری داده‎ها، به دو روش اسنادی و پیمایشی بوده است. از روش اسنادی برای بررسی سوابق و تبیین مسئله و از روش پیمایشی برای گردآوری داده‏ها با ابزار مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه بین ساکنان استفاده شده است. همچنین داده‎ها با کمک از نرم‎افزارهای SPSS و LISREL تجزیه و تحلیل شده‎اند. برای شناسایی عامل‎های مرتبط با سازه «عوامل مؤثر بر مدیریت پسماندهای روستایی دهستان شیرین دره» از تحلیل عاملی اکتشافی و برای بررسی شاخص برازش نیکویی مدل پژوهش از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج به دست آمده از تحلیل عاملی اکتشافی حاکی از آن بود که ده عامل مدیریت دفع نهایی، آموزش و اطلاع‎رسانی، فرهنگی، بهداشتی، دانش و آگاهی، هماهنگی بین بخشی، مالی، اجرایی، برنامه مدون و اجتماعی در حدود 51/67 درصد از واریانس کل عوامل مؤثر بر مدیرت پسماند در مناطق روستایی دهستان شیرین درّه را تبیین می‎نمایند. همچنین یافته‎های تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد که ده عامل اشاره شده تا حدود زیادی ابعاد مستقل و مجزای سازه «عوامل مؤثر بر مدیریت پسماندها» در محدوده مورد مطالعه را اندازه‎گیری می‎نمایند.