مقایسه روش‌های درون‌یابی جهت تهیه نقشه خصوصیات کیفی خاک مطالعه موردی (مزرعه دانشکده کشاورزی)

doi
چکیده

افزایش سریع جمعیت و نیاز روز افزون به مواد غذایی و بالا رفتن احتیاجات بشر به محیط زیست و منابع طبیعی، بررسی و شناخت بیشتر عوامل تولید، بخصوص منابع آب و خاک را ایجاب می‌نماید. در این راستا یکی از پایه‌ای‌ترین اطلاعات منابع اراضی، نقشه خصوصیات خاک می‌باشد. لذا در این تحقیق برای تهیه نقشه برخی از خصوصیات کیفی خاک مزرعه دانشکده، واقع در جنوب شهرستان کرج، اقدام به نمونه‌برداری به صورت شبکه‌های 500 متری گردید. پارامترهای اندازه‌گیری شده شامل درصد رس، سیلت، آهک، کربن آلی و غلظت عناصر میکرو از قبیل آهن، مس، روی، سرب و منگنز و همچنین ظرفیت تبادل کاتیونی خاک‌ها می‌باشند. پس از بررسی نرمال بودن داده‌ها اقدام به ترسیم واریوگرام تجربی گردید. برای درون‌یابی پارامترهای اندازه‌گیری شده از روش‌های کریجینگ، کوکریجینگ و روش معکوس فاصله با توان‌های متفاوت استفاده گردید. سپس با استفاده از تکنیک ارزشیابی متقابل و استفاده از شاخص RMSE مناسب‌ترین روش میان‌یابی انتخاب شد. نتایج نشان داد که به منظور تخمین برخی از خصوصیات خاک (مس، روی، منگنز، سرب، کربن آلی و آهک) روش‌ کوکریجینگ بر دو روش دیگر ارجحیت داشت زیرا شرایط استفاده از کوکریجینگ در زمانی می‌باشد که تعداد نمونه کمی در دست است و برای تخمین سایر پارامترهای خاک روش معکوس فاصله با توان‌های مختلف دارای کمترین خطا می‌باشد و به عنوان بهترین روش درون‌یابی انتخاب گردید. در نهایت با در نظر گرفتن بهترین روش میان‌یابی، نقشه‌های پهنه‌بندی خصوصیات خاک در محیط GIS تهیه گردید.