پهنهبندی خطر زمین لغزش با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس در حوضه آبریز هشتجین استان اردبیل
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22126/ges.2021.6461.2391چکیده
شناسایی مناطق حسّاس و تهیة نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش، گام مهمّی در مسیر پیشگیری و کاهش خسارتهای ناشی از وقوع این پدیده است. حوضة هشت جین با داشتن چهره کوهستانی و با توجّه به وضعیّت زمین شناسی، لیتولوژی، اقلیمی و انسانی، شرایط لازم را برای شکل گیری حرکات لغزشی دارد؛ بنابراین هدف نوشتار پیش رو پهنه بندی خطر زمینلغزش در این منطقه است. در پژوهش حاضر حسّاسیت زمینلغزش برای حوضة آبریز هشت جین با توجّه به ارزیابی کارایی نتایج حاصل از دو مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس برای دستیابی به هدف پژوهش، تجزیه و تحلیل شد. با استفاده از تفسیر عکسهای هوایی و بازدید میدانی، مناطق شاهد به عنوان متغیّر وابسته، با جی.پی.اِس ثبت و در ادامه عوامل مؤثّر بر ایجاد زمین لغزش در منطقه شامل شیب، جهت، خطوط ارتفاعی، فاصله از آبراهه، فاصله از گسل، فاصله از جاده، زمینشناسی، کاربری اراضی و بارش با توجّه به مرور منابع مختلف، مطالعات میدانی و مشورت با کارشناسان شناسایی شد؛ سپس در محیط آرک جی.آی.اِس لایه ها به مثابة متغیّر مستقل تهیه و با ورود لایههای مذکور به محیط نرم افزار ترست، متلب بهترتیب مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس اجرا شدند. نقشة نهایی خطر زمین لغزش منطقه در پنج کلاس خطرپذیری تهیه شد. در پژوهش حاضر از 25% نمونه های شاهد به عنوان دادههای آزمون، به منظور سنجش میزان صحّت مدلهای مورد بررسی، استفاده شد. نتایج صحّتسنجی کارایی مدلهای پیشگفته با اجرای منحنی راک نشان داد که دقّت مدل آنفیس و رگرسیون لجستیک به ترتیب برابر 23/88% و 45/86% بوده است. نتایج بر اساس مدل انفیس بیانگر آن است که حدود 4854 هکتار، معادل 6/20% از منطقة هشت جین از نظر مخاطره زمین لغزش در کلاسه زیاد و خیلی زیاد قرار دارند.