پهنه‌بندی خطر زمین لغزش با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس در حوضه آبریز هشتجین استان اردبیل

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22126/ges.2021.6461.2391
چکیده

شناسایی مناطق حسّاس و تهیة نقشه پهنه ­بندی خطر زمین­ لغزش، گام مهمّی در مسیر پیشگیری و کاهش خسارت­های ناشی از وقوع این پدیده است. حوضة هشت جین با داشتن چهره کوهستانی و با توجّه به وضعیّت زمین ­شناسی، لیتولوژی، اقلیمی و انسانی، شرایط لازم را برای شکل­ گیری حرکات لغزشی دارد؛ بنابراین هدف نوشتار پیش رو پهنه ­بندی خطر زمین­لغزش در این منطقه است. در پژوهش حاضر حسّاسیت زمین­لغزش برای حوضة آبریز هشت جین با توجّه به ارزیابی کارایی نتایج حاصل از دو مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس برای دستیابی به هدف پژوهش، تجزیه و تحلیل شد. با استفاده از تفسیر عکس­های هوایی و بازدید میدانی، مناطق شاهد به ­عنوان متغیّر وابسته، با جی.پی.اِس ثبت و در ادامه عوامل مؤثّر بر ایجاد زمین­ لغزش در منطقه شامل شیب، جهت، خطوط ارتفاعی، فاصله از آبراهه، فاصله از گسل، فاصله از جاده، زمین‌شناسی، کاربری اراضی و بارش با توجّه به ­مرور منابع مختلف، مطالعات میدانی و مشورت با کارشناسان شناسایی شد؛ سپس در محیط آرک جی.آی.اِس لایه ­ها به ­مثابة متغیّر مستقل تهیه و با ورود لایه‌های مذکور به محیط نرم­ افزار ترست، متلب به‌ترتیب مدل رگرسیون لجستیک و آنفیس اجرا شدند. نقشة نهایی خطر زمین­ لغزش منطقه در پنج کلاس خطرپذیری تهیه شد. در پژوهش حاضر از 25% نمونه ­های شاهد به ­عنوان داده­های آزمون، به ­منظور سنجش میزان صحّت مدل­های مورد بررسی، استفاده شد. نتایج صحّت­سنجی کارایی مدل­های پیش­گفته با اجرای منحنی راک نشان داد که دقّت مدل آنفیس و رگرسیون لجستیک به­ ترتیب برابر 23/88% و 45/86% بوده است. نتایج بر اساس مدل انفیس بیانگر آن است که حدود 4854 هکتار،  معادل 6/20% از منطقة هشت جین از نظر مخاطره زمین­ لغزش در کلاسه زیاد و خیلی­ زیاد قرار دارند.