بررسی فقهی حقوقی حضانت کودک از طرف مادر؛ چالشها و راهکارها
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی تهران
2 دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی
3 دانشگاه علوم پزشکی تهران
doi
چکیده
حضانت کودک از سوی مادر از موضوعات مهمی است که همواره در فقه و حقوق محل بحث و اختلاف نظر بوده است. در این مقاله تلاش شده به بررسی چالشهای فراروی حضانت کودک از سوی مادر پرداختهشده و حتیالمقدور راهکارهای رفع این چالشها ارائه گردد. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی تحلیلی بوده و از روش کتابخانهای استفادهشده است. یافتهها بر این امر دلالت دارد حضانت مادر با دو چالش مهم مواجه است؛ نخست؛ عدم ولایت مادر بر فرزند و دوم: اسقاط حق حضانت مادر در صورت ازدواج مجدد. منع ولایت مادر بر فرزند بهطور مطلق پذیرفتنی نیست زیرا مادر نسبت به حفظ فرزند و اموال وی دلسوزتر و مهربانتر است، ضمن اینکه در عرف جامعه امروز و همچنین با توجه به توانایی زنان در اداره امور خانواده و بیرون از خانواده، ولایت مادر بر فرزند، پذیرفتهشده است. در خصوص ازدواج مجدد نیز نمیتوان یک سویه چنین شرایطی را صرفاً برای مادر قائل شد درحالیکه برای مردان این محدودیت وجود ندارد و با ایجاد ترس در مادر، از ازدواج مجدد وی ممانعت به عمل آورد. به عنوان نتیجهگیری میتوان گفت که از منظر فقهی، حکم ولایت قهری نه از احکام تعبدی بلکه از احکام عقلایی است. از طرفی با کوچک شدن خانواده در عصر حاضر و از طرفی بالا رفتن سطح تحصیلات و حضور اجتماعی زنان جعل ولایت قهری برای مادر و امکان ازدواج مجدد زنان، مهمترین راهکار رفع چالشهای موجود است.