چالش های بومی سازی ضمانت اجراهای کیفری در حقوق ایران با تاکید بر مجازاتهای جامعه مدار
نویسندگان
1
2 دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل
3
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
این پژوهش باهدف بررسی چالشهای بومیسازی ضمانت اجراهای کیفری در حقوق ایران با تأکید بر مجازات جامعه مدار در ایران بهصورت مطالعه کتابخانهای با روش توصیفی _ تحلیلی انجامشده است. مجازات جامعه مدار (جایگزین کیفر حبس)، مجازاتی است که در راستای سیاست جنایی مشارکتی در بستر جامعه، نه در مؤسسهها و نهادهای دولتی همانند زندان و مؤسسههای مشابه، اعمال و اجرا میشود. با افزایش جمعیت کیفری زندانها و عدم کار آیی مجازات حبس تلاشهای بسیاری در قالب سیاستهای مختلف صورت گرفته که میتوان پیدایش مجازات اجتماعمحور را بهعنوان بارزترین این نوع تلاشها دانست که در قانون مجازات اسلامی سال 1/2/1392 به تصویب رسید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مجازات جامعه مدار با چالشهایی در عمل مواجه شد. این چالشها عبارتاند از:1-تعارض قوانین که تعارض مادۀ ۸۴ قانون مجازات اسلامی با مادۀ ۳۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری در مورد خدمات عمومی رایگان؛ تعارض الزام به اخذ رضایت محکوم و رسیدگی غیابی که در مادۀ 406 قانون آیین دادرسی کیفری با مواد 65، 66 و 68 قانون مجازات اسلامی؛ امکان صدور دو نوع مجازات خدمات عمومی که تبصرۀ مادۀ 64 و تبصرۀ 3 از ماده 84 قانون مجازات اسلامی با بند «د» ماده 23 قانون مجازات اسلامی و تصریح تبصرۀ 2 همین ماده تعارض دارد. عدم وجود سازوکار مناسب جهت هماهنگی بین دادگستری و نهادهای پذیرنده؛ در قانون مجازات اسلامی و آیین دادرسی کیفری در خصوص نهادهای قضایی مرتبط با مجازات جایگزین سزا گرایی کاستیهایی دیده میشود؛ چالشهای تقنینی متعاقب صدور حکم 2-موانع فرهنگی شامل: قضات سنتگرا؛ نگرشهای سزا گرایانه عامه مردم؛ تأخر فرهنگی؛ فقدان نیروی انسانی مناسب.3- موانع سیاسی که شامل: ایدئولوژی و فرهنگ سیاسی و سیاست کیفری سختگیرانه غیرعلمی است. نتیجهگیری کلی: یافتههای تحقیق نشان میدهد که اجرای مجازات جامعه مدار با سه چالش قانونی، فرهنگی و سیاسی مواجه هستند.