جهانشمولی حقوق مالکیت فکری با نگاهی بر حقوق ایران
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2
3
doi
چکیده
جهانی شدن در کلیه عرصههای حیات بشر از جمله در حوزههای مختلف علم حقوق تاثیرات خود را بر جای گذاشته است. میتوان جهانی شدن حقوق مالکیت فکری و آثار آن در نظام حقوقی بسیاری از کشورها را از وجود پارهای چالشها دور دانست اما در ایران، به دلیل تعارض برخی نظرات در محدود کردن حوزههای علمی و ادبی و هنری و به نوعی انحصار قائل شدن برای آن چالشهایی در پذیرش این شاخه از علم در نظام حقوقی قابل مشاهده است. توسل به شیوههای جهانی برای اعمال قواعد شکلی و قواعد ماهوی حقوق مالکیت فکری و تاثیرپذیری نظامهای مدرن حقوقی از معاهدات قانون ساز جهانی و در نهایت آثاری که این شاخه از علم حقوق کشورها را به تبعیت از قواعد جهان شمول حقوق مالکیت فکری وادار ساخته، واقعیتی است که نمیتوان از آن اجتناب نمود. از این روی، تعهدات دولتها از جمله ایران در حیطه حقوق مالکیت فکری تعهد به نتیجهای است که ابزار آن از سالها پیش برای همکاری مشترک دولتها با نهادهای تخصصی سازمان تجارت جهانی فراهم شده است. در نوشتار حاضر ضمن بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا مفهوم "جهانی شدن" و ارتباط آن با "حقوق مالکیت فکری" تشریح شده، سپس، ضمن بررسی دلایل موافقان و مخالفان جهانی شدن در این حوزه، موانع پیشرو در این خصوص مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت این پرسش مطرح میگردد که آیا رویههای جاری در نظام حقوقی ایران همسوی نیازهای جامعه معاصر بوده یا اینکه دولت ایران نیز در این عرصه باید تفسیرهای کهنه را کنار گذاشته و با تاثیرات جهانی شدن بر حقوق مالکیت فکری با رویکردی واقعگرایانه برخورد نماید.