تحلیل اثرات محسوس و نامحسوس زمینلرزه منطقه ازگله کرمانشاه بر لندفرمها
نویسندگان
1 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22126/ges.2020.5571.2274چکیده
زمینلرزه یکی از مهمترین مخاطرات محیطی است که همواره با خسارتهای زیادی همراه است. زمینلرزه افزون بر اثراتی که در نواحی سکونتگاهی دارد، روی لندفرمها نیز اثرات محسوس و نامحسوس زیادی میگذارد که میتواند سبب بروز مخاطرات شود. با توجّه به اهمّیت موضوع، در نوشتار پیش رو اثرات محسوس و نامحسوس زمینلرزة ازگله بر لندفرمهای منطقه بررسی شده است. دادههای پژوهش شامل مدل رقومی ارتفاعی سی متر SRTM، لایههای اطّلاعاتی رقومی، تصاویر سنتینل ۱ و اطّلاعات بهدستآمده ازراه بازدیدهای میدانی است. مهمترین ابزارهای پژوهش شامل نرمافزار آرک جی.آی.اِس. بهمنظور تهیة نقشه و خروجیهای نهایی) و GMT (برای انجام تداخلسنجی راداری) است. جستار حاضر در سه مرحله انجام شده است؛ در مرحلة اوّل با استفاده از روش تداخلسنجی راداری، میزان جابهجایی عمودی منطقه محاسبه شده است. در مرحلة دوم جابهجایی عمودی لندفرمهای منطقه ارزیابی شده و در مرحلة سوم، با استفاده از نتایج بهدستآمده ازروش تداخلسنجی راداری و بازدیدهای میدانی، اثرات محسوس زمینلرزه بر لندفرمهای منطقه بررسی شده است. نتایج پژوهش بیانگر این است که تحت تأثیر زمینلرزة ازگله منطقه بین ۶۱۳- تا ۹۱۷+ میلیمتر جابهجایی داشته است. با توجّه به جابهجایی عمودی رخداده در منطقه، لندفرمهای منطقه نیز با جابهجایی زیادی روبهرو شدهاند بهطوری که دشتهای واقع در منطقه نیز تحت تأثیر این جابهجایی بودهاند که بیشترین میزان جابهجایی با ۳۸۲ تا ۹۱۷ میلیمتر بالاآمدگی مربوط به دشت ذهاب بوده است. برخلاف دشتهای منطقه که جابهجایی و تغییرات صورتگرفته در آنها بهطور عمده بهصورت نامحسوس بوده است، دامنههای واقع در منطقه افزون بر اثرات نامحسوس با اثرات محسوس زیادی نیز روبهرو شدهاند، بهطوری که بسیاری از دامنههای منطقه ازجمله دامنههای واقع در نزدیک روستاهای رمکی رمضان، ملهکبود و قوچباشی با زمینلغزش و همچنین دامنههای نزدیک به آبشار پیران و درّة بابایادگار با ریزش روبهرو شدهاند.