تحلیل اثرات محسوس و نامحسوس زمین‌لرزه منطقه ازگله کرمانشاه بر لندفرم‌ها

نویسندگان

1 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22126/ges.2020.5571.2274
چکیده

زمین­لرزه یکی از مهم­ترین مخاطرات محیطی است که همواره با خسارت­های زیادی همراه است. زمین­لرزه افزون بر اثراتی که در نواحی سکونت­گاهی دارد، روی لندفرم­ها نیز اثرات محسوس و نامحسوس زیادی می­گذارد که می­تواند سبب بروز مخاطرات شود. با توجّه به اهمّیت موضوع، در نوشتار پیش رو اثرات محسوس و نامحسوس زمین­لرزة ازگله بر لندفرم­های منطقه بررسی شده است. داده­های پژوهش شامل مدل رقومی ارتفاعی سی متر SRTM، لایه­های اطّلاعاتی رقومی، تصاویر سنتینل ۱ و اطّلاعات به­دست­آمده ازراه بازدیدهای میدانی است. مهم­ترین ابزارهای پژوهش شامل نرم­افزار آرک جی.آی.اِس. به‌منظور تهیة نقشه و خروجی‌های نهایی) و GMT (برای انجام تداخل­سنجی راداری) است. جستار حاضر در سه مرحله انجام شده است؛ در مرحلة اوّل با استفاده از روش تداخل­سنجی راداری، میزان جابه­جایی عمودی منطقه محاسبه شده است. در مرحلة دوم جابه­جایی عمودی لندفرم‌های منطقه ارزیابی شده و در مرحلة سوم، با استفاده از نتایج به­دست­آمده ازروش تداخل­سنجی راداری و بازدیدهای میدانی، اثرات محسوس زمین­لرزه بر لندفرم­های منطقه بررسی شده است. نتایج پژوهش بیانگر این است که تحت تأثیر زمین­لرزة ازگله منطقه بین ۶۱۳- تا ۹۱۷+ میلی­متر جابه­جایی داشته است. با توجّه به جابه­جایی عمودی رخ­داده در منطقه، لندفرم­های منطقه نیز با جابه­جایی زیادی روبه­رو شده­اند به‌طوری که دشت­های واقع در منطقه نیز تحت تأثیر این جابه­جایی بوده­اند که بیشترین میزان جابه­جایی با ۳۸۲ تا ۹۱۷ میلی­متر بالاآمدگی مربوط به دشت ذهاب بوده است. برخلاف دشت‌های منطقه که جابه­جایی و تغییرات صورت­گرفته در آن­ها به­طور عمده به‌صورت نامحسوس بوده است، دامنه­های واقع در منطقه افزون بر اثرات نامحسوس با اثرات محسوس زیادی نیز روبه­رو شده­اند، به‌طوری که بسیاری از دامنه­های منطقه ازجمله دامنه‌های واقع در نزدیک روستاهای رمکی رمضان، مله­کبود و قوچ­باشی با زمین­لغزش و همچنین دامنه­های نزدیک به آبشار پیران و درّة بابا­یادگار با ریزش روبه­رو شده­اند.