زمین‌شیمی و سنگ‌شناسی توالی گوشته‌ای در افیولیت‌های نائین

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه علوم پایه دامغان، دامغان، ایران

3 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2010.56984
چکیده

توالی گوشته‌ای مجموعه افیولیتی نائین علاوه بر پریدوتیت‌ها (هارزبورژیت‌های Cpxدار،  لرزولیت‌ها و به طور محلی ورلیت‌ها و دونیت‌ها) از گابروهای پگماتیتی، لکه‌‌های گابرویی، دایک‌های گابرویی- دیابازی، پیروکسنیتی و وبستریتی تشکیل شده است. مطالعات سنگ‌شناسی و زمین‌شیمیایی، بیشتر پریدوتیت‌های این منطقه را هارزبورژیت‌های Cpxدار معرفی کرده است که دارای اسپینل‌های غنی از آلومینیم، با عدد کروم 55/41-12/16 = Cr# است که در دمای حدود ˚C 1000 به تعادل رسیده‌اند. گابروهای پگماتیتی به صورت انبان‌های کوچک درون پریدوتیت‌ها دیده شده که دارای  Cpx و پلاژیوکلاز دگرشکل شده هستند. دایک‌های گابرویی و دیابازی به طور عموم رودنگیتی شده‌اند و درون پریدوتیت‌ها بدون حاشیه سرد نفوذ کرده‌اند. این دایک‌ها از نظر زمین‌شیمیایی با گدازه‌های بالشی (پیلولاواها) و میکروگابروهای توالی پوسته‌ای هم منشأ بوده اما درصدهای متفاوت ذوب بخشی را نشان می‌دهند. همچنین بر اساس زمین‌شیمی سنگ‌های مافیک و پریدوتیت‌ها، می‌توان افیولیت نائین را مرتبط به گسترش یک حوضه پشت کمان دانست.