فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهمقدمه و هدف: لازمه ارزیابی صحیح و دقیق موجودی حجمی و زی‌توده، برآورد دقیق‌تر ارتفاع درختان می‌باشد. در این زمینه مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته با در نظر گرفتن متغیر‌های تصادفی سطح توده علاوه‌ بر حفظ رابطه قطر-ارتفاع باعث بهبود دقت مدل‌ها می‌شوند و این مدل‌ها تغییرات توده را به خوبی نشان می‌دهند. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش برآورد ارتفاع یک گونه مهم جنگل‌های هیرکانی بلوط بلندمازو با استفاده از مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته و مقایسه آن با مدل‌های غیرخطی رگرسیونی در جنگل‌های ناهمسال آمیخته پهن‌برگ استان گلستان در سه طرح‌ جنگل‌داری شصت‌کلاته گرگان، لوه در گالیکش و جعفرآباد در علی‌آباد می‌باشد. مواد و روشها: در این تحقیق 71 قطعه‌نمونه دایره‌ای شکل به مساحت 10 آر در سه طرح جنگلداری شصت‌کلاته، جعفرآباد و لوه پیاده و مشخصه‌های نوع گونه، قطر برابرسینه و ارتفاع درختان اندازه‌گیری و ثبت شد. ابتدا با استفاده از 20 مدل غیرخطی قطر-ارتفاع، ارتباط بین ارتفاع و قطر برابر سینه بررسی و سپس با درنظر گرفتن مشخصه‌های میانگین کوادراتیک قطر، سطح مقطع در هکتار، سطح مقطع درختان بزرگ‌تر از درخت موردنظر، تعداد درختان در هکتار، حجم در هکتار و ارتفاع غالب، با استفاده از مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته ارتفاع درختان برآورد شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از برازش مدل‌های غیرخطی برای برآورد ارتفاع درختان بلندمازو نشان داد که میزان جذر میانگین مربعات خطای حاصل شده در این تحقیق برای هر سه رویشگاه بطور جداگانه و با هم حدود 3 تا 4 متر و ضریب تبیین مدل های حاصل شده بین 4/0 تا 62/0 بود. با اضافه کردن مشخصه‌های میانگین کوادراتیک قطر، سطح مقطع در هکتار، سطح مقطع درختان بزرگ‌تر از درخت موردنظر، تعداد درختان در هکتار، حجم در هکتار و ارتفاع غالب تحت عنوان متغیرهای تصادفی در مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته میزان ضریب تبیین در حدود 10 تا 16 درصد و جذر میانگین مربعات خطا حدود 2/0 تا 1 متر بهبود یافت. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که استفاده از مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته در مقایسه با مدل‌های غیرخطی رگرسیونی با عث بهبود دقت برآورد ارتفاع درختان بویژه در توده‌های ناهمسال نامنظم آمیخته می‌شود و این مدل‌ها تغییرات توده را به خوبی نشان می‌دهند. بنابراین این رویکرد می‌تواند روشی مناسب و جایگزین مدل‌های غیرخطی معمول علی‌رغم مطالعات بسیار کم در این زمینه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. همچنین تحقیقات تکمیلی در مورد استفاده ار مدل‌های غیرخطی با اثرات آمیخته برای همه گونه‌های مهم خزری و سایر مناطق رویشی ایران لازم و ضروری است تا بتوان از اطلاعات دقیق در برنامه‌ریزی مدیریت پایدار منابع جنگلی و برنامه‌های حفاظتی استفاده نمود و به صورت عملیاتی بتوان از این مدل‌ها در برنامه‌ریزی جنگل استفاده کرد.