فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: برای کاهش مصرف آب و تولید نهال مناسب حرا در نهالستان، آگاهی کامل از نیازهای رویشگاهی این گونه در دو مرحله رویشی و واکنش رویشی نونهال حرا در نهالستان در طول زمان ضرورت دارد. بنابراین هدف از این تحقیق، بررسی درصد جوانه‎زنی و عکس‎العمل رویشی نونهال حرا در نهالستان به سطوح مختلف نور، آبیاری و اثرات متقابل آن‎ها در دو دوره رویشی سه‎ماهه می‎باشد.مواد و روش‎ها: پروپاگول‌ها پس از جمع‎آوری از 30 درخت مادری کاملأ سالم حرا در تابستان 1401، در گلدان‎های پلاستیکی در 5 دسته سه‎تایی در قالب طرح آماری فاکتوریل در نهالستان غیرساحلی کشت شد و تیمار آبیاری در 4 سطح (دو بار در روز، یک بار در روز، یک روز درمیان و دو روز در میان) و نور در پنج سطح 0، 25، 50، 75 و 100 درصد نور، بر روی پروپاگول‎ها اجرا شد. به منظور بررسی تغییر رفتار رویشی نهال‎ها در طول زمان به نور و رژیم آبیاری، قطر یقه، ارتفاع و تعداد برگ نهال پس از دوبرگی شدن، در سه ماهگی و شش ماهگی با استفاده ازکولیس دیجیتال و خط‎کش اندازه‎گیری و از تفاضل دوره‎های مختلف، میزان رویش در هر مرحله محاسبه و با استفاده از آزمون GLM در سطح 95 درصد آنالیز شد. یافته‎ها: نتایج نشان داد درصد جوانه‎زنی در آبیاری دو بار در روز و روزانه و همچنین نور 50 و 75 درصد بیشترین مقدار را نسبت به سایر تیمارها داشت (05/0P≤). سطح برگ در تیمار آبیاری دوباردر روز با مقدار 83/22 سانتی‎مترمربع اختلاف معنی‎داری با سایر تیمارها داشت. کلیه صفات رویشی به‎جز تعداد برگ در سه ماهه اول دارای بیشترین مقدار در سطوح مختلف نور و آبیاری بودند و در سه‎ماهه دوم اختلاف رویش در تیمارهای مختلف کمتر شد. بر طبق نتایج رویش قطری در سه ماهه اول در تیمار آبیاری روزانه (36/0 میلی‎متر) و دو بار در روز (41/0 میلی‎متر) و سطح نوری 50 درصد (32/0 میلی‎متر) بیشترین مقدار را داشت در حالی‎که در سه ماهه دوم میزان اختلاف رویش قطری در نور 50، 75 و 25 درصد کاهش یافت. همچنین میزان رویش ارتفاعی در سه ماهه اول در تیماری آبیاری دوبار در روز با مقدار 75/4 سانتی‎متر بیشترین مقدار را داشت که در سه‎ماهه دوم کاهش یافته (41/2 سانتی‎متر) و با تیمار آبیاری روزانه با مقدار 21/2 سانتی‎متر در یک گروه قرار گرفتند. رویش ارتفاعی در سه ماهه اول در نور 50 درصد (48/4 سانتی‎متر) و 75 درصد (34/4 سانتی‎متر) بیشترین مقدار را داشتند که در سه ماهه دوم این روند تغییر کرد. برخلاف سایر خصوصیات رویشی، تعداد برگ در سه ماهه اول کمتر از سه ماهه دوم بود. نتیجه‌‎گیری: براساس نتایج به‎دست آمده، در سه ماهه اول رویش نهال حرا در نهالستان به سطوح مختلف نوری و آبیاری حساس‎تر بوده و واکنش شدیدتری به آن‎ها نشان می‎دهد. بنابراین آبیاری و ایجاد سایه مناسب در سه ماهه اول رویش بسیار مهم بوده و بایستی نور 50 درصد و آبیاری دوبار در روز در اختیار نهال قرار گیرد تا رویش مطلوبی داشته یاشد ولی در نیمه دوم رویش در نهالستان می‎توان فاصله آبیاری را طولانی‎تر و شدت نور را بیشتر نمود.