مدل ساختاری روابط بین ویژگی های شخصیتی و خود ارزشمندی با خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری انگیزه پیشرفت دانش آموزان

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد مشهد، دانشگاه بین المللی امام رضا، مشهد، ایران.

doi
10.22111/jeps.2024.46078.5447
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تبیین مدل ساختاری روابط بین ویژگی­های شخصیتی و خود ارزشمندی با خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری انگیزه پیشرفت دانش­آموزان بود. در یک طرح همبستگی و معادلات ساختاری تعداد 306 نفر از دانش­آموزان پسر متوسطه دوم شهر گناباد در سال تحصیلی 1401-1400 با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های ویژگی‌های شخصیتی نئو(1985)، خود ارزشمندی کروکر و همکاران(2003)، خود کارآمدی تحصیلی مورگان و جینکز(1999) و انگیزه پیشرفت هرمنس(1977) را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها با همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزارهای SPSS.27 و AMOS.24 انجام شد. مدل مفروض برازش مطلوبی با داده‌ها داشت. نتایج نشان داد که ویژگی­های شخصیتی و خود ارزشمندی اثر مستقیم و غیر­مستقیم معنی­داری بر خودکارآمدی تحصیلی دارد(01/0≥P).و اثر مستقیم این متغیرها بر خودکارآمدی تحصیلی بیشتر از اثر غیر­مستقیم آن است. همچنین مقایسه اثرات مستقیم و غیر­مستقیم نشان می­دهد انگیزه پیشرفت در رابطه با ویژگی­های شخصیتی و خود ارزشمندی با خودکارآمدی تحصیلی نقش واسطه­ای دارد و خود ارزشمندی(01/0>P) در مقایسه با ویژگی­های شخصیتی(05/0>P)  اثر غیر­مستقیم بیشتری بر خودکارآمدی تحصیلی دارد. بر همین اساس می‌توان نتیجه گرفت که خودکارآمدی تحصیلی دانش­آموزان به‌واسطه ارتباط ویژگی‌های شخصیتی و خود ارزشمندی با انگیزه پیشرفت می‌تواند افزایش یابد و با تقویت انگیزه پیشرفت می­توان به روابطه بین ویژگی های شخصیتی و خود ارزشمندی با خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان قوت بخشید.