اثربخشی بازی درمانی گروهی بر کاهش استرس آموزشی رابطه‌ معلم ـ دانش‌آموز در مدارس ابتدایی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استاد گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22111/jeps.2024.45783.5416
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بازی درمانی گروهی بر کاهش استرس آموزشی رابطه معلم ـ دانش‌آموز در مدارس ابتدایی سردشت ـ دزفول و روستاهای وابسته به آن در یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل انجام شد. جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه‌ی مدارس دخترانه، پسرانه و مختلط مقطع ابتدایی شهرستان سردشت–دزفول و روستاهای وابسته (526 دانش آموز) به آن در سال تحصیلی 1401-1400 بود. برای انتخاب نمونه، پنج مدرسه‌ی دخترانه، پسرانه و مختلط به‌طور تصادفی از میان 117 مدرسه ابتدایی این شهرستان و روستاهای اطراف آن انتخاب شدند. در مرحله‌ی بعد 30 دانش‌آموز بر اساس گزارش معلمان، مشاوران و تأیید مرکز اختلالات رفتاری این شهرستان از نظر اختلال‌های عاطفی و رفتاری برگزیده شدند که 15 نفر به صورت تصادفی به گروه آزمایش و 15نفر به صورت تصادفی به گروه کنترل اختصاص یافتند. معلمان به شاخص استرس آموزشی در سه مرحله‌ی پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری برای هر دانش‌آموز پاسخ دادند. دانش‌آموزان شرکت‌کننده‌ی گروه آزمایش در دَه جلسه‌ی چهل‌وپنج دقیقه‌ای مداخله‌ی بازی‌درمانی گروهی شرکت کردند و دانش‌آموزان شرکت‌کننده‌ی گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها با روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر (آمیخته) و با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-22 تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بازی‌ درمانی گروهی باعث کاهش استرس آموزشی رابطه‌ی معلّم-دانش‌آموز در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (01/0 < p). همچنین نمره‌های گروه تحت بازی‌ درمانی گروهی در مرحله‌ی پیش آزمون تا مرحله‌ی پیگیری در متغیرهای بیش‌فعالی، اضطراب/کناره‌گیری، اختلال رفتاری/پرخاشگری و نااُمیدی در کار با والدین کاهش یافته است (01/0 < p) امّا در متغیر اختلال در تدریس تغییری مشاهده نشد. بنابراین می‌توان با استفاده از این نوع بازی ‌درمانی گروهی برای کاهش استرس  آموزشی رابطه‌ی معلّم- دانش‌آموز استفاده کرد.